Мидың маңдай қыртысында тау-ақуыздың жиналуы терең ұйқы кезіндегі баяу толқындардың үйлесімді жұмысын бұзып, түнгі есте сақтауға кедергі келтіреді. Бұл деменцияның клиникалық белгілері әлдеқайда ерте пайда болғанға дейін-ақ байқалады. Осындай тұжырымға Берклидегі Калифорния университетінің нейробиологтары келді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Nature Neuroscience ғылыми журналында жарияланған зерттеу эпизодтық есте сақтаудың жасқа байланысты нашарлауының түпкі себебін түсіндіреді. ScienceDaily атап өткендей, ғалымдар маңдай қыртысындағы патологиялық тау-ақуыз ұйқының терең фазасында баяу электр импульстерінің үйлесімді таралуын бұзатынын анықтады.
Қалыпты жағдайда терең баяу ұйқы кезінде нейрондардың үлкен топтары бір мезгілде өшіп, қайта қосылып, үйлесімді толқындар тудырады. Олар маңдай қыртысында пайда болып, бүкіл ми қыртысына таралады. Жиырма жас шамасындағы жастардың электроэнцефалограммасын талдау мұндай сигналдардың тұрақты топтық қозғалысын көрсетті. Ал 65 пен 75 жас аралығындағы егде қатысушыларда толқындар байланысын жоғалтып, әлдеқайда аз қашықтықты жүріп өтіп, оқшау пайда болды. Авторлар мұндай бытыраңқы импульстерді «жалғыз толқындар» деп атады.
Позитронды-эмиссиялық томография маңдай бөліктеріндегі тау-ақуыздың артық болуы ми белсенділігінің біртұтас шебінің ыдырауына әкелетінін растады. Сонымен қатар егде қатысушылардың барлығы Альцгеймер ауруымен ауырмаған, ал олардың есте сақтауының төмендеуі жас шамасына сай қалыпты деңгейде болды. Сөз жұптарын есте сақтауға арналған тесттерде оқшау импульстері жиі кездесетін еріктілер келесі күні таңертең нашар нәтиже көрсетті.
Омер Шарон басқарған калифорниялық ғалымдардың тұжырымдарын Сент-Луистегі Вашингтон университетінде пациенттердің тәуелсіз тобына жүргізілген жұлын-ми сұйықтығын талдау растады. Жалғыз толқындардың үлесі жоғары адамдарда тау-ақуыздың амилоидқа қатынасы артқан. Авторлардың пікірінше, түнгі ми ырғақтарының сапасы танымдық бұзылыстарды ерте диагностикалаудың сенімді маркеріне айналуы мүмкін.