Gana parlamenti kakao fermerlerine úkimettiń ruqsatynsyz fermalaryn basqa maqsatqa paıdalanǵany úshin 20 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrýdy kózdeıtin zań jobasyn qabyldady. Bul týraly Associated Press agenttigi habarlady. Jańa shara beısenbide qabyldanǵanymen, zańnyń mazmuny tek jeksenbi kúni keshke jarıa boldy. Prezıdent Djon Mahama ázirge zańǵa qol qoıǵan joq.
Zań barlyq kakao fermalaryna qorǵaý mártebesin berip, olardy ruqsatsyz basqa maqsatqa paıdalanýdy qylmys dep tanıdy. Bul fermerler tarapynan synǵa ushyrady.
«Zań qazirgi kúıinde qalsa, bul ádiletsiz», — deıdi Gana kooperatıvtik kakao fermerleri jáne marketıń qaýymdastyǵynyń ákimshisi ári kakao fermeri Mozes Djan Asıedý. Onyń aıtýynsha, kóptegen fermerler jer satyp alýǵa, ony tazartýǵa jáne kakao fermasyn kútip-ustaýǵa jyldar boıy óz qarajatyn jumsaıdy, al tabys taba bastaǵanǵa deıin úkimet tarapynan qoldaý az.
«Eger kakao — ulttyq qundylyq bolsa, onda fermerge de óndiris shyǵyndarynyń bir bóligin jabýǵa kómektesý kerek», — dedi ol. Eń qatań jaza zańsyz altyn óndirýge qarastyrylǵan: 10-20 jyl bas bostandyǵynan aıyrý jáne árbir zaqymdalǵan kakao aǵashy úshin aıyppul.
Batys Afrıkada júzdegen myń fermer kakao ósirýmen kún kóredi. Kórshiles Kot-d'Ivýarda kakao burshaqtarynyń eksporty jalpy eksporttyq tabystyń 40 paıyzyn quraıdy. Ganada bul kórsetkish shamamen 15 paıyzǵa jetedi.
Memlekettik retteýshiler ár otyrǵyzý maýsymynyń basynda kakao burshaǵyna belgilengen baǵa belgileıdi, al burshaqtardyń kópshiligi fermerlerdi halyqaralyq naryqtaǵy baǵa aýytqýlarynan qorǵaý úshin memlekettik lısenzıasy bar taraptar arqyly satylady.
Alaıda, 2024 jyly halyqaralyq naryqta kakao fúchersteriniń kúrt ósýinen keıin, fúcherster — bolashaqta kelisilgen baǵamen taýar satyp alýǵa arnalǵan kelisimshart — metrıkalyq tonnasyna 12 000 dollardan asyp, sońǵy onjyldyqtardaǵy eń joǵary deńgeıge jetti. Sodan keıin usynys suranystan asyp, baǵa shamamen 4 000 dollarǵa deıin quldyrady.