Lıberıadaǵy baspanada gepatıt V vaksınasyn zertteýde qoldanylǵan shımpanzeler tolyq medısınalyq tekserýden ótti. Bul olarǵa qalypty ómirge ekinshi múmkindik berý úmitimen jasalýda, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Batys Afrıka shımpanzelerine tis tazalaýdan rentgenge jáne pedıkúrge deıingi tekserýler Lıberıanyń ortalyǵyndaǵy «Humane World for Animals» uıymynyń «Second Chance Chimpanzee Refuge» baspanasynda júrgizildi. Baspana dırektory Lılıana Pacheko Rıkotediń Associated Press agenttigine aıtýynsha, 1970-shi jyldardan 2000-shi jyldardyń basyna deıin amerıkandyq zertteýshiler Lıberıada gepatıt V vaksınasyn zertteýde 400-den astam shımpanzeni qoldanǵan, olardyń kóbisi jabaıy tabıǵatta sábı kezinde ustalǵan.
Lıberıada Batys Afrıkadaǵy Gvıneıadan keıin ekinshi oryndaǵy shımpanze sany bar. Batys Afrıka shımpanzeleri sanynyń tez azaıýyna baılanysty joıylyp bara jatqan túrler qataryna jatqyzylǵan.
«Olar óte ınvazıvti zertteýlerde qoldanyldy ... kóptegen eksperımentter men aýyrsynýdy bastan ótkerdi», — dedi Rıkote. «Humane World for Animals» uıymy 2015 jyly zertteý baǵdarlamasy aıaqtalǵannan keıin qalǵan 60 shımpanzege turaqty jaýapkershilikti óz moınyna alǵanyn habarlady. Qazir shımpanzeler negizinen baspanadaǵy mangr ormandarymen kómkerilgen araldarda turady.
«Humane World for Animals» uıymynyń AP agenttigine bergen málimdemesinde, anestezıamen júrgizilgen tekserýler shımpanzelerdiń uzaq merzimdi densaýlyǵyn baǵalaýǵa, aýrýdyń alǵashqy belgilerin anyqtaýǵa jáne qartaıý kezinde árqaısysyna jeke kútim josparyn jasaýǵa múmkindik bergeni aıtylǵan. Tekserýler tis, júrek, ókpe jáne júıke júıesin qamtydy, qan analızi alyndy. Olarǵa kúsheıtkish vaksınasıa jáne tyrnaq kesý jasaldy, qalǵandaryna da osyndaı tekserýler júrgizý josparlanýda.
«Densaýlyq tekserýleri — kóp nárseni bastan ótkergen bul shımpanzelerge kútim jasaýdyń mańyzdy bóligi», — dedi baspananyń veterınary Belen Peres Ernando. Eksperımentterdiń shımpanzelerge áseriniń aýqymy áli belgisiz, ortasha jasy 30-35-te, óıtkeni baǵalaý nátıjeleri áli qorytyndylanbaǵan. Degenmen, «eksperımentterge ushyraǵandardyń aýyrsynýy men jaraqaty áli de seziledi», — dedi Rıkote.
«Olardyń bizdiń istegenimizden qanshalyqty zardap shekkenin kórý, olarǵa laıyqty ómirdi qadirmendi ótkizýge ekinshi múmkindik berý maǵan úlken qýanysh syılaıdy», — dep qosty ol.