Germanıanyń Saksonıa-Anhalt federaldy shtatynda ótken saılaýda ońshyl popýlısik «Álternatıv úshin Germanıa» (AfD) partıasy 44 paıyz daýys jınap, ekinshi dúnıejúzilik soǵystan beri alǵash ret memlekettik deńgeıdegi iri jeńiske jetti. Bul nátıje eldegi saıası ahýaldy túbegeıli ózgertýi múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Saksonıa-Anhalttaǵy AfD jeńisi — bul Germanıa tarıhyndaǵy eleýli oqıǵa. Der Spiegel jýrnaly bul oqıǵany «saıası jer silkinisi» dep atady. Partıa kansler Frıdrıh Mers bastaǵan HDS-ten 27 paıyzǵa alda kelip, aımaqtaǵy bilim berý, mádenıet jáne ishki qaýipsizdik salalarynda keń ókilettikke ıe boldy. AfD-nyń josparlarynda ımıgrasıaǵa qarsy sharalar, mektepterde kempirqosaq týyn tyıym salý jáne jel elektr stansıalarynyń qurylysyn toqtatý bar.
Bul jeńis kansler Merstiń bedeline aýyr soqqy boldy. Ol nátıjege «qatty tańǵalǵanyn» moıyndady. Saılaýshylardyń ekonomıkany kóterý jáne fıskaldyq tártipti saqtaý týraly ýádelerin oryndamaǵanyna ashýly ekeni baıqaldy. Saksonıa-Anhalt — Germanıanyń eń kedeı aımaǵy, munda ınflásıa men Iran soǵysy saldarynan energıa baǵasynyń ósýi turǵyndarǵa qatty áser etti. Ómir súrý quny máseleleri ımıgrasıa taqyrybynan mańyzdyraq bolyp shyqty.
AfD-nyń jetekshileri, sonyń ishinde Saksonıa-Anhalttaǵy basty úmitker Ýlrıh Zıgmýnd, saılaýshylar partıaǵa úkimet qurýǵa aıqyn mandat bergenin málimdedi. Alaıda absolútti kópshilikke jetpegendikten, partıaǵa koalısıa qurý úshin seriktester qajet. Basqa partıalar Zıgmýndqa qoldaý kórsetýden bas tartty, biraq shaǵyn «solshyl-konservatıvtik» BSW partıasy jasyryn yntymaqtastyqqa daıyn ekenin bildirdi.
Saılaý nátıjesi Germanıadaǵy negizgi partıalardyń AfD-ny bılikten shettetý saıasatynyń tıimdiligine kúmán týdyrdy. 2024 jyly Túrıngıadaǵy AfD jeńisi onsha basym bolmaǵandyqtan, basqa partıalarǵa yńǵaısyz koalısıa qurýǵa múmkindik bergen edi. Biraq Saksonıa-Anhalttaǵy nátıje HDS-tiń mundaı «Frankenshteın» odaǵyn qurý múmkindigin joqqa shyǵardy. Shtat premer-mınıstri Sven Shýlse partıanyń endi mundaı áreketke mandaty joqtyǵyn moıyndady.
AfD-nyń taǵy bir jetekshisi Alısa Vaıdel Berlındegi baspasóz máslıhatynda partıanyń 2029 jylǵy kezekti parlamenttik saılaýda 40 paıyz daýys jınaýdy maqsat etetinin aıtty. Qazirgi ýaqytta partıa 28 paıyzben birinshi orynda tur. Aldaǵy eki shtattyq saılaý — Berlın jáne Meklenbýrg-Aldyńǵy Pomeranıada — AfD-nyń taǵy da jeńiske jetý yqtımaldyǵy joǵary. Bul saılaýlar 20 qyrkúıekte ótedi jáne federaldy úkimet úshin úlken synaq bolmaq.