Germanıanyń batysyndaǵy egistik alqapta áýesqoı arheolog Olıver Rıdl metal izdegishi toqtaýsyz sıgnal bere bastaǵanda áldeqaıda úlken oljaǵa tap bolǵanyn túsindi. Ol bılikke kómek surap habarlasqan, al qazba jumysyn dereý bastaǵan sarapshylar toby barlyǵy 934 rım kúmis dınaryn tapty. Bul — rım ımperatory Adrıan tusynan jetken, Germanıada tabylǵan eń úlken teńge qazynasy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
«Munda úlkenirek nárse jerlengenin anyq túsindim», — dedi Rıdl bir jyl buryn Kólnnen ońtústiktegi Vesselıng mańynda birneshe teńge tapqanyna qaramastan, metal izdegishiniń sıgnaly jalǵasa bergenin sıpattaı otyryp.
Salmaǵy 3,1 keli bolatyn teńge qazynasy seısenbide Bonndaǵy LVR-LandesMuseum murajaıynda kópshilikke qoıyldy.
Reınlandtaǵy arheologıalyq eskertkishterdi qorǵaý jónindegi LVR basqarmasynyń málimetinshe, jınaq bizdiń dáýirimizdiń II ǵasyrynyń ekinshi shıreginde ádeıi jerlengen bolýy múmkin.
«Árıne, biz sebepteri týraly tek boljam jasaı alamyz, biraq bireý bul aqshany qaýipsiz saqtaǵysy kelgeni anyq. Óıtkeni ol kezde bankter bolmaǵan», — dedi memlekettik arheolog, basqarma dırektory Erıh Klassen.
Klassen qazynanyń nege qaıtaryp alynbaǵany belgisiz ekenin aıtyp, «múmkin, ıesi ony qaıtaryp alýǵa úlgermeı, teńgeler týraly bilimin jetkize almaı qaıtys bolǵan shyǵar» dep qosty.
Ejelgi Rım dáýirinen nemese basqa da alys zamandardan qalǵan qazynalar sırek emes. Alaıda arheologıalyq basqarmanyń aıtýynsha, II ǵasyrdan jetkenderdiń ishinde Vesselıngte tabylǵandaı aýqymdysy az.
Basqarma teńgelerdiń jerlengen kezdegi qunyn baǵalaýdyń qıyn ekenin, biraq jazba derekkózderde jaqsy saqtalǵan rım legıonerleriniń jalaqysy salystyrý úshin negiz bola alatynyn málimdedi.
«Ol kezde legıondaǵy qatardaǵy sarbaz jylyna 300 dınar tabatyn», — dedi arheologıalyq basqarmanyń ǵylymı qyzmetkeri Rahel Otte. «Alaıda onyń jartysyna jýyǵy azyq-túlik pen jabdyqqa ustalyp qalatyn.
Sondyqtan legıoner Vesselıng qazynasyn jınaý úshin qolynda qalǵan barlyq qarajatyn shamamen alty jyl boıy jınaýǵa májbúr bolar edi», — dedi Otte. Ol osy aıtarlyqtaı baılyqty túptep kelgende kim jınaǵany áli de belgisiz ekenin qosty.
Kóln mańy shamamen bizdiń dáýirimizge deıingi 39 jyldan bizdiń dáýirimizdiń 459 jylyna deıin Rım baqylaýynda boldy. Rımdikter bul óńirde general Mark Vıpsanı Agrıppanyń basshylyǵymen óz ımperıasynyń Reın ózeni boıyndaǵy shekarasyn qorǵaý úshin ornyǵyp, keıin Colonia Agrippina — búgingi Kóln — atanǵan áskerı bekinis ornatqan.