Gonkongtyń belgili demokratıa janashyry Djoshýa Vong Ulttyq qaýipsizdik zańy boıynsha sheteldik kúshtermen jasyryn baılanysta boldy degen aıypty moıyndady. Bul aıyp Pekınniń keń aýqymdy zańy boıynsha ómir boıy bas bostandyǵynan aıyrýǵa deıin jazalanady. 29 jastaǵy Vong buǵan deıin 2024 jyldyń sońynda taǵy bir ulttyq qaýipsizdik zańyn buzǵany úshin tórt jyl segiz aıǵa sottalǵan. Sot onyń úkimi keıinirek shyǵarylatynyn habarlady. Onyń aldyńǵy jazasy kelesi jyldyń basynda aıaqtalady.
Vong 2014 jylǵy Qolshatyr qozǵalysy men 2019 jylǵy jappaı demokratıalyq narazylyqtardyń aldyńǵy qatarynda boldy. Sońǵy aıyptaý boıynsha, ol basqa belsendilermen, onyń ishinde qýǵyndaǵy belsendi Natan Loýmen birlesip, Qytaıdan tys elder men uıymdardy Pekınge qarsy sanksıalar nemese blokadalar engizýge shaqyrǵan. Bul áreketter 2020 jyldyń shildesi men qarasha aıynyń sońy aralyǵynda oryn alǵan. Dál sol jyly Qytaı daýly Ulttyq qaýipsizdik zańyn engizgen edi. Synshylar bul zań Gonkongta qorqynysh atmosferasyn týdyryp, narazylyqty basyp tastady dep málimdeıdi.
Pekın men Gonkong bıligi bul zań turaqtylyqty saqtaý úshin qajet dep sanaıdy jáne onyń avtonomıany álsiretkenin joqqa shyǵarady. Seısenbide sot Vong pen Loý «kóptegen ret halyqaralyq lobbıge» qatysqanyn, onyń ishinde AQSh, Germanıa jáne Italıaǵa saparlar jasaǵanyn estidi. Bul ekeýi 2016 jyldyń sáýirinde Demosistō demokratıalyq partıasyn qurǵan jáne sol jyly Gonkong Zań shyǵarý keńesine saılanǵan birneshe jetekshilerdiń qatarynda.
Prokýrorlar seısenbide Vongty Loýmen birge Gonkong adam quqyqtary men demokratıa aktisin nasıhattady dep aıyptady. Bul AQSh federaldy zańy 2019 jyldyń qarashasynda Donald Tramptyń birinshi ákimshiligi kezinde kúshine engen. Zań AQSh úkimetin Gonkongtaǵy adam quqyqtaryn buzǵany úshin jaýapty dep tanylǵan Qytaı men Gonkong sheneýnikterine qarsy sanksıalar engizýge mindetteıdi. Demosistō taraǵannan keıin de Vong óziniń saıası ustanymynan bas tartpaıtynyn jáne halyqaralyq qoǵamdastyqtan qoldaý izdeı beretinin aıtqan, dep habarlady prokýrorlar.
Qara kók jeıde men qara jıekti kózildirik kıgen Vong bul aıyptaýlarǵa qarsylyq bildirmedi. Sotqa Vongtyń 40-qa jýyq jaqtastary, onyń ishinde áriptesteri men jaqyn dostary jınaldy. Keıbireýler «Shyda, Djoshýa!» dep aıqaılady. Vong kúlimsirep, bas ızep jaýap berdi. Taratylǵan Áleýmettik demokrattar lıgasynyń burynǵy múshesi Sang Kın-shıń sottyń jeńil jaza taǵaıyndaıtynyna úmittenetinin aıtty, óıtkeni Vong qazirgi ýaqytta túrmede 2000 kúnnen astam ýaqyt ótkizgen. Belsendi Lýıs Lı Vong pen onyń jaqtastary onyń túrmede otyrǵan kezinde taǵy bir ulttyq qaýipsizdik zańy boıynsha aıyptalýyna renjigenin aıtty. Vong túrmede gıtarada oınaýdy úırený jáne jattyǵýlar jasaý sıaqty jańa qyzyǵýshylyqtardy jalǵastyrýda. «Men bári odan úlgi alady dep úmittenemin», - deıdi Lı.