Gonkongte 1989 jylǵy Tánanmen oqıǵasyn eske alý shamdaryn uıymdastyrǵan eki belsendi «memlekettik bılikti qulatýǵa shaqyrdy» dep kináli dep tanyldy. Bul is qaladaǵy sóz bostandyǵynyń joıylýynyń aıqyn mysaly retinde keńinen synǵa ushyrady.
69 jastaǵy Lı Chjoıýan men 41 jastaǵy Choý Han-týn «memlekettik bılikti qulatý maqsatynda zańsyz áreketterdi uıymdastyrýǵa, josparlaýǵa, jasaýǵa nemese qatysýǵa basqa adamdardy arandatý» dep aıyptaldy, dep habarlady sottyń baspasóz qyzmeti.
Aıyptalýshylarǵa eń joǵary 10 jyl bas bostandyǵynan aıyrý jazasy qarastyrylǵan. Úkim shyǵarý keıinirek bolady.
Lı men Choýdyń isi qańtarda bastalyp, 24 kúnge sozyldy. Úshinshi aıyptalýshy, 74 jastaǵy burynǵy zań shyǵarýshy Albert Ho qańtarda kinásin moıyndady. Ózin ózi qorǵaǵan Choý mamyr aıynda sotta «sottalýshy — zańnyń ózi» dedi.
Lı men Choý qazir taratylǵan Gonkong alánsynyń jetekshileri edi. Bul uıym Vıktorıa saıabaǵynda jyl saıynǵy eske alý shamdaryn ótkizip turdy.
Gonkong pen Makao Qytaı jerinde 1989 jylǵy 4 maýsymdaǵy qurbandardy eske alý shamdaryn ótkizýge ruqsat etilgen jalǵyz oryndar bolatyn. Sol kúni Qytaı áskerleri men tankteri astanadaǵy Tánanmen alańynda saıası reforma talap etken narazylyqtardy basý úshin jiberilgen edi.
Alaıda, 2020 jyly Beıjiń Gonkongqa ulttyq qaýipsizdik zańyn engizgennen keıin, qoǵamdyq eske alý is-sharalaryna tyıym salyndy. Buǵan deıin bir jyl buryn ótken iri jáne keıde zorlyq-zombylyqqa ulasqan demokratıa janashyry narazylyqtar bolǵan edi.
Alánstyń jetekshileri 2021 jyly aıyptalyp, sodan beri túrmede otyr.
Juma kúni sot otyrysy bastalar aldynda ondaǵan polısıa qyzmetkeri sot ǵımaratynyń syrtynda jınalyp, kezekte turǵan adamdardy túsirip jatqan tilshilerdi alyp ketti.
Halyqaralyq Amnıstıa uıymy Lı men Choýdyń isi «memlekettik qulatý» degen túsiniktiń tym jalpylama, keń jáne erikti anyqtamasyna súıengenin málimdedi.