Seısenbide memlekettik qaryz boıynsha shyǵyndar onjyldyqtarda bolmaǵan deńgeıge kóterile berdi, sebebi AQSH-Iran soǵysynyń aıaqtalýyna degen úmit sóndi. Vashıngton men Tegeran arasyndaǵy atysty toqtatý kelisimi dúısenbi kúni keshke eshqandaı kelisimsiz aıaqtalǵan soń, ınflásıa boljamyna qatysty alańdaýshylyq kúsheıdi. Ormýz buǵazyn qaıta ashý máselesinde eshqandaı ilgerileý bolǵan joq.
Donald Tramptyń kelissózderge «kedergi keltirse» Omandy bombalaımyn degen qaýipi seısenbide munaı baǵasyn joǵarylatyp, barreline 91 dollardan asty. Investorlar energıa baǵasynyń ósýi ınflásıany kúsheıtip, paıyzdyq mólsherlemelerdiń joǵarylaýyna ákeledi dep qaýiptenedi.
Sonymen qatar, úkimetterdiń qorǵanys shyǵyndaryn arttyrýyna baılanysty fıskaldyq qysym da kúsheıip otyr. Bul Germanıa men Ulybrıtanıa sıaqty jetekshi eýropalyq elderde qaryz alýdyń artýyna ákeledi dep kútilýde.
AQSH-tyń 30 jyldyq qazynashylyq oblıgasıalary boıynsha kiristilik (paıyzdyq mólsherleme) seısenbide 5,324%-ǵa jetip, 2007 jyldyń maýsymynan bergi eń joǵary deńgeıge kóterildi. Bul dúısenbidegi ósimdi jalǵastyrdy. 10 jyldyq qazynashylyq oblıgasıalar boıynsha kiristilik 4,736%-ǵa, al Japonıanyń 10 jyldyq memlekettik oblıgasıalary boıynsha kiristilik 2,5 bazıstik tarmaqqa ósip, 2,945%-ǵa jetti — bul otyz jyldaǵy eń joǵary kórsetkish.
Ulybrıtanıanyń 10 jyldyq oblıgasıalary boıynsha kiristilik 2,6 bazıstik tarmaqqa ósip, 5,076%-dy qurady. Germanıanyń 10 jyldyq oblıgasıalary boıynsha kiristilik 2011 jyldan bergi eń joǵary deńgeıge jetse, Fransıada bul kórsetkish 16 jyldaǵy eń joǵary mánge jetti. Oblıgasıalar baǵasy tómendegen kezde olardyń kiristiligi ósedi.
«Uzaq merzimdi oblıgasıalar boıynsha kiristiliktiń ósýi tek paıyzdyq mólsherlemelerdiń joǵarylaýy men ınflásıa qaýpimen ǵana baılanysty emes. Bul sonymen qatar memlekettik qaryzdyń joǵary deńgeıine qatysty alańdaýshylyqty jáne ınvestorlardyń uzaq merzimdi memlekettik oblıgasıalardy ustaý táýekeli úshin joǵary ótemaqy talap etýin kórsetýi múmkin», — dedi AJ Bell kompanıasynyń naryqtar jónindegi dırektory Den Koýtsvort.
Úkimetter men jasandy ıntellekt salasyndaǵy kompanıalar shyǵaratyn jańa qaryzdardyń oblıgasıa naryǵyna shyǵýy kiristiliktiń ósýine yqpal etetin taǵy bir faktor bolyp otyr.
«Damyǵan naryqtardaǵy oblıgasıalar boıynsha kiristilik kópjyldyq maksımýmdarǵa jetip jatyr, óıtkeni bekitilgen kiristi ınvestorlar ınflásıa men Iran qaqtyǵysynan bastap tereń qurylymdyq jáne fıskaldyq alańdaýshylyqtarǵa deıingi ártúrli faktorlarǵa alańdaýly. Emısıa — bul aıqyn faktor: memlekettik sektorda (olar shyǵyndaryn toqtata almaıdy!) jáne korporatıvtik sektorda (AI kapıtaldyq shyǵyndary)», — dedi Saxo UK ınvestor-strategi Nıl Ýılson.