2009 jyly Nú-Iorktegi Gýdzon ózenine ushaqty qaýipsiz qondyrǵan ushqysh, kapıtan Cheslı «Sallı» Sallenberger III AQSh Ulttyq avıasıa dańq zalyna engizildi. Bul oqıǵa onyń Alsgeımer aýrýy týraly jarıa etkeninen eki aı ótken soń oryn aldy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
75 jastaǵy Sallenberger beısenbide Vashıngtonda ótken saltanatta osy qurmetke ıe boldy. Ol «Gýdzon keremeti» atanǵan oqıǵadan 17 jyl ótken soń marapattaldy.
Sol kúngi áreketi 150-den astam adamnyń ómirin saqtap qaldy. Osynyń arqasynda ol 2026 jylǵy dańq zalynyń alty múshesinen turatyn tobymen birge engizildi. Olardyń qatarynda NASA astronavtary men avıasıa zertteýshileri bar.
Sallenberger saltanatqa beınebaılanys arqyly qatysyp: «Basqa [marapat ıelerin] ómir boıy jasaǵan jetistikterimen quttyqtaımyn. Ulttyq avıasıa dańq zalyna engizilý qurmeti úshin rahmet», — dedi.
Sózinde ol 2009 jylǵy dramalyq oqıǵalardyń — keıin Tom Henks túsken fılmge negiz bolǵan — dańq zalyna enýine úlken yqpal etkenin moıyndady. Biraq ol: «Meniń mansabym bir ushýdan áldeqaıda kóp boldy. Jastaıymnan ushaq ushýdy armandadym. Sol armannyń sońynan ómir boıy ergenimniń basy osy edi. Súıgen isimmen búkil eńbek ómirimdi ótkizgenim úshin baqyttymyn», — dep atap ótti.
AQSh áskerı-áýe kúshteriniń burynǵy múshesi Sallenberger 2009 jylǵy 15 qańtarda US Airways kompanıasynyń 1549 reısin basqardy. Ushaq Nú-Iorktegi LaGýardıa áýejaıynan Soltústik Karolınadaǵy Sharlottqa qaraı ushyp, bortynda 150 jolaýshy men bes ekıpaj múshesi boldy.
Ushqannan keıin kóp uzamaı ushaq qustar tobyna soqtyǵysyp, eki qozǵaltqysh ta tolyq tartý kúshinen aıyryldy. Sallenberger ushaqtyń LaGýardıaǵa qaıta orala almaıtynyn túsinip, ony Gýdzon ózenine qondyrdy.
Borttaǵy 155 adamnyń barlyǵy aman qaldy.
Sallenberger shildede Alsgeımer aýrýy dıagnozy qoıylǵanyn jarıalady. Bul oǵan qoǵamdyq qyzmet týraly basqasha oılaýǵa múmkindik berdi.
«Ómirimniń bul jańa kezeńi qyzmet etý degenniń ne ekenin qaıta qaraýǵa májbúrledi. Jaýap — daýystap aıtý. Osyny bólisý arqyly osy aýrýmen kóleńkede ómir súrip jatqan basqa otbasylar da alǵa shyǵýǵa bolatynyn sezedi dep úmittenemin», — dedi ol sol kezde taratqan málimdemesinde.
Sársenbide ABC arnasynyń «Good Morning America» baǵdarlamasyna bergen suhbatynda Sallenberger dıagnoz týraly bilgendegi reaksıasyn sıpattady. Ol «sol sezimderdiń bárin, shokty, ashý-yzany, nege men? degendi» bastan keshkenin aıtty.
«Biz nashar jaǵdaıdan jaqsy nátıje shyǵarýǵa tyrysyp jatqan osy qaýymdastyqtyń bóligimiz», — dedi ol.
Alsgeımer qaýymdastyǵynyń derekteri boıynsha 65 jáne odan úlken shamamen 7,4 mıllıon adam klınıkalyq Alsgeımer demensıasymen ómir súredi. Olardyń shamamen tórtten úshi 75 jastan asqan.
«Bul — aýrý, minez kemistigi emes. Men bul týraly ashyq aıtý kerek dep oılaımyn, múmkin basqalar da solaı isteı alady», — dedi onyń áıeli Lorrı Sallenberger «Good Morning America» baǵdarlamasynda.