Ǵundardyń turmysy men sharýashylyǵy
JOSPAR
1) ǴUNDARDYŃ TURMYSY
2) QOǴAMDYQ QURYLYSY
3) ǴUNDARDYŃ MÁDENIETİ

Ǵundardyń turmysy
ǴUNDAR MAL SHARÝASHYLYǴYMEN AINALYSTY
ǴUNDAR EGİNSHİLİKPEN AINALYSTY
ǴUNDAR AŃ AÝLAÝMEN AINALYSTY

Eginshiliktiń jaqsy damyǵanyn bildiretin temir oraq, soqa tisteri, qol dıirmender, dánúkkishter tabylǵan.
Kıiz úılerde turdy.
Qolóner jaqsy damyǵan.
Ammıan Marselın: «Ǵundar jaqsy shynyqqan, olar otty da qajet etpeıdi. Olar taý men ormanda kóship júredi, jas kezinen ystyq - sýyqqa, shólge úırengen»

Qoǵamdyq qurylysy
Ǵundar - kóshpeli patrıarhaldy el. Olardy aqsaqaldar keńesi basqarǵan. Eldi shanú bıledi. Taqty atadan balaǵa qaldyryp otyrǵan. Ózindik quqyq qorǵaý júıesi bolǵan. Aýyr qylmystar men opasyzdyq jasaǵandarǵa ólim jazasy kesilgen. Al usaq qylmystar úshin aıyptynyń betin tilgen jáne t. b jazalar qoldanǵan.

Ǵundardyń mádenıeti
Ǵundar kóshpeli ómir keshti. Olardyń salty rımdikter men grekterge ózgeshe bolyp kóringen.
Ǵundardyń qalalary bolǵan.
Buıymnyń betine altyn túıirshikterdi dánekerleýdi bilgen. Mundaı sheberlikti zerleý dep ataǵan.

Tarıhı termınder:
Júzbasy – júz adamdyq áskerdiń basshysy.
Patrıarhaldy bılik - er adamdardyń bıliginiń joǵary bolýy.
Tálimdi eginshilik - qoldan sýarylmaıtyn egin.
Zerleý ádisi - buıymdardyń betterine altyn túıirshikterdi dánekerleý.
«Polıhromdyq stıl»- buıymǵa sándik úshin túrli - tústi zattar jabystyrý.

Mátinmen jumys.
Qalyp qoıǵan sózdi taýyp sóılemdi tolyqtyr
Ǵun taıpalarynda..................... teńsizdik qalyptasqan. Ǵundar - kóshpeli.......................... el. Olardy.................. keńesi basqarǵan. Eldi................ bıledi.
Ǵundarda ózindik............... qorǵaý júıesi bolǵan. Aýyr qylmys pen opasyzdyq jasaǵandarǵa................. jazasy taǵaıyndalǵan.

Ǵundar kóshpeli ómir keshti.
Olardyń ómir salty rımdikter men grekterge ózgeshe bolyp kóringen. Sondyqtan tarıhı derekterden kóshpeliler týraly ártúrli kózqarasty kezdestiremiz.
1. Rım tarıhshysy Ammıan Marsellın ǵundardy qalaı sıpattady?
2. Ǵundardyń qalalary jaıynda Prıısk qalaı sıpattady?
3. Ammıan Marsellın ǵundardyń ómiri týraly paıymdap jazǵany.

Test
1. Ǵundardyń negizgi sharýashylyǵy:
A) ań aýlaý Á) balyq aýlaý B) mal sharýashylyǵy
2. Tósenish pen kilemderdi neden jasaǵan?
A) júnnen Á) teriden B) shópten toqyǵan
3. Ydys - aıaq jasaýǵa tómendegi materıaldardyń qaısysyn paıdalanǵan?
A) tas Á) temir B) aǵash
4. Buıymnyń betine altyn túıirshikterdi dánekerleý ádisi qalaı atalǵan?
A) zerleý Á) bezendirý B) polıhromdyq stıl
5. «Ǵundar tózimdi keledi. At ústinde uıyqtap tús te kóredi» dep sıpattaǵan Rım tarıhshysy kim?
A) Prıısk Á) Gerodot. B) Ammıan Marsellın
6. Ólim jazasyna qandaı qylmys jasaǵandar kesilgen?
A) aýyr qylmys Á) jeńil qylmys B) mal urlaǵan
7. Ǵun áıelderiniń qulaǵyna taqqan áshekeı zaty:
A) bilezik Á) syrǵa. B) túıreýish
8. Qoldan sýarylmaıtyn eginshilik qalaı atalady?
A) kógendi Á) sýarmaly B) tálimdi
9. Baǵaly zattar kimderdiń qabirlerinen tabylǵan?
A) qarpaıym adamdardyń Á) ústem tap ókilderiniń B) quldardyń
10. Qoramsaq degen ne?
A) jebe salatyn saýyt Á) sadaqtyń aty B) er toqymnyń túr
Ǵundardyń turmysy men sharýashylyǵy júkteý