Amerıka Qurama Shtattarynyń Nú-Iork qalasynda qytaılyq iri tehnologıalyq kompanıa Huawei Technologies-ke qatysty qylmystyq is boıynsha sot prosesi bastalady. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Kompanıa tehnologıalardy urlady, AQSH-tyń saýda qupıalaryn urlaýdy josparlady, sondaı-aq alaıaqtyq pen banktik alaıaqtyq jasady dep aıyptalýda. Alqabılerdi irikteý seısenbide bastalýy tıis.
Aıyptaý qorytyndysynda kórsetilgendeı, Huawei jáne onyń keıbir enshiles kompanıalary saýda qupıalaryn urlaýmen qatar, AQSh sanksıalaryna qaramastan Soltústik Koreıamen bıznes júrgizgen jáne Iranǵa 2009 jylǵy úkimetke qarsy narazylyqtar kezinde demonstranttardy baqylaýǵa kómektesetin tyńshylyq jabdyqtardy ornatqan.
Huawei advokattary bul keń aýqymdy qylmystyq isti qysqartýǵa tyrysyp, sotqa bergen qujattarynda AQSh tarapynyń aıyptaýlary tym túsiniksiz, keıbiri «ruqsat etilmeıtin eksterrıtorıaldy» jáne el ishindegi alaıaqtyq pen banktik alaıaqtyqqa qatysy joq dep málimdegen.
Huawei — álemdegi symsyz telekomýnıkasıalyq jelilerge arnalǵan jabdyqtardyń eń iri jetkizýshisi, alaıda kompanıaǵa AQSH-tyń baılanys operatorlaryna jabdyq satýǵa tyıym salynǵan, sebebi ol qaýipsizdikke qater tóndiredi dep qorqady. Ol sondaı-aq Kanada men Ulybrıtanıa sıaqty basqa batys odaqtastar tarapynan qara tizimge engizilgen.
Kompanıa telefondar men basqa da tutyný elektronıkasyn shyǵarady, biraq bıznestiń basqa baǵyttarynan qol úzip qalǵan. Sońǵy kezderi ol chıp óndirisine keńeıip jatyr, óıtkeni jasandy ıntellekt salasyndaǵy órkendeý mıkroprosesorlarǵa suranysty arttyrýda. Donald Tramptyń alǵashqy prezıdenttik merziminde onyń ákimshiligi Huawei-ge qatysty ulttyq qaýipsizdik máselelerin kóterip, Batys odaqtastaryn kompanıa ónimderin kelesi býyn joǵary jyldamdyqty symsyz jelilerge qospaýǵa úgitteı bastady. AQSh qylmystyq aıyptaýlardy 2019 jyldyń basynda jarıalap, sodan beri aıyptaýlardy keńeıtti.
Qytaı sheneýnikteri AQSh úkimeti «ekonomıkalyq qorqytýmen» aınalysyp, ulttyq qaýipsizdikti «qytaı kompanıalaryn basý» úshin syltaý retinde zańsyz paıdalanǵanyn aıtty.
AQSh prokýrorlary Huawei-di AQSh sanksıalaryn buzyp, Iranǵa jabdyq satý úshin Skycom dep atalatyn Gonkongtaǵy qýyrshaq kompanıany paıdalandy dep aıyptady. Olar sondaı-aq kompanıanyń qarjy dırektory Men Vanchjoýdy alaıaqtyq jasady dep aıyptady, ol HSBC bankin kompanıanyń Irandaǵy bıznesi týraly adastyrǵan. Huawei negizin qalaýshynyń qyzy Men 2018 jyldyń sońynda AQSH-tyń ekstradısıalaý ótinishi boıynsha Kanadada tutqyndalǵan, biraq 2021 jyldyń qyrkúıeginde Qytaı ustaǵan eki kanadalyqty bosatý jáne onyń úıine oralýyna múmkindik bergen joǵary stavkaly tutqyn almasý kelisimi aıasynda bosatyldy.
Kelisim aıasynda AQSh ekstradısıalaý ótinishin qaıtaryp alyp, Menge qatysty alaıaqtyq aıyptaýlardy joıýǵa ýáde berdi.
Jelilik jabdyqtardyń eń iri óndirýshisi Huawei sanksıalarǵa baılanysty naryqtaǵy úlesin saqtaýda qıyndyqtarǵa tap boldy, bul onyń AQSH-tyń kóptegen prosesorlyq chıpteri men basqa tehnologıalaryna qol jetkizýin shektedi. Bul shekteýler ony kompúterlik chıpter men basqa da ozyq tehnologıalardy óz betinshe damytýdy kúsheıtýge ıtermeledi.