On jyl buryn Qazaqstanda sap-taqtaılar týraly biletinder saýsaqpen sanarlyq edi, al búginde Almaty men oblystyń júzdegen turǵyny ár demalys kúnderi İle ózenine baryp, sý ústinde tabıǵattan lázzat alýda. Maýsymnyń hıtine aınalǵan bul shytyrman oqıǵa týraly reportajdy infohub.kz saıty usynady.
Sapar Seıfýllın men Raıymbek kósheleriniń qıylysyndaǵy janarmaı quıý beketinen bastalady. Qatysýshylardy 12 adamdyq mıkroavtobýstar aparyp, jol shamamen bir jarym saǵatqa sozylady, bir «sanıtarlyq» aıaldama jasalady. Bizdiń tilshi Supmaster.kz kompanıasymen birge alǵashqy sap-týrǵa attandy. Elıseı men Alına Fedorovtar — Qazaqstanǵa saptardy ákelgen alǵashqylardyń biri.
«Alǵashqy maýsymdarda eń úlken top 20–25 adamnan aspaıtyn. Ótken jazda ár demalys kúnderi 50–55 adam boldy. Jumys kúnderi de keletinder bar. Biz úshin eń tómengi shek — 6 adam», — deıdi Elıseı Fedorov.
Týr qatysýshylardy İle ózeniniń boıyndaǵy týrbazaǵa aparady, onda nusqaýshylar men daıyn saptar kútip turady. Mundaı týrlardyń úlken artyqshylyǵy — taqtaılardy ózderińiz úrlemeýińiz kerek. Barlyq qural-jabdyq (taqtaı, eskek, jeke zattarǵa arnalǵan sý ótkizbeıtin sómke jáne qutqarý keýdeshesi) ornynda beriledi.
Kúnnen qorǵanýdy umytpańyz: ashyq sýda bolǵandyqtan, kúnnen qorǵaıtyn krem nemese deneńizdi jaýyp turatyn kıim qajet. Júzý kezinde shomylýǵa bolady, sondyqtan kıim yńǵaıly bolýy kerek. Ystyq kúni tek shomylý shalbary men bas kıim jetkilikti. Sý astynda ár taqtaıdyń qanaty (flıper) bolady, sondyqtan taıaz jerge júzip barýǵa bolmaıdy — qanat synyp nemese joǵalyp ketýi múmkin.
Topty kásibı gıd alyp júredi, ol nusqaýlyq júrgizedi. Negizgi erejeler: eskekti túsirip almaý (ol tez batyp ketedi), temeki shekpeý (kúl sapty kúıdirip jiberýi múmkin) jáne аlkogólge qatań tyıym salynady.
Sapty basqarý qıyn emes — negizgi daǵdylar men úılesimdilik qajet. Lotos pozasynda otyryp, tizerlep nemese tik turyp júzýge bolady. İle ózeniniń aǵysy marshrýt boıynsha qatty, biraq sarqyramalar joq. Gıdtiń nusqaýlaryn oryndaý mańyzdy — ol araldardy qaı jaǵynan aınalyp ótý kerektigin, sý astyndaǵy tastar men taıaz jerlerden qalaı saqtaný kerektigin aıtady.
İle ózeniniń kórinisi erekshe áser qaldyrady. Qapshaǵaı SES bógetinen keıin ózenniń saǵasy tar, aǵys qatty. Siz jartastardyń arasymen júzesiz — bul Gollıvýd fılmderindegi kadrlardy eske túsiredi, biraq shynaıy ómirde. Sodan keıin qurǵaq betkeıler ashylady, onda pıknıkter men túneýmen demalatyn avtomobılderdi kórýge bolady. Ystyq kúni sap ústinde shomylý óte jaǵymdy, eń bastysy — taqtaıǵa qaıta mine bilý.
Bir burylystan keıin tóbeli jaǵada kenetten jolaýshy ushaǵy, tikushaqtar, avtobýstar men úıler paıda bolady. Bul apokalıptıkalyq fılmniń dekorasıasy emes, TJM-niń jattyǵý bazasy, onda qazaqstandyq qutqarýshylar daǵdylaryn shyńdaıdy. Kórinis mıstıkalyq kórinedi, al jartasta qaza tapqan qutqarýshylarǵa arnalǵan eskertkish taqtalardy baıqaýǵa bolady.
Fınıshke jaqyndaǵanda qatysýshylardy taǵy bir tosyn syı kútip tur — Kóshpendiler qalasy. Ol Ortalyq Azıanyń ejelgi qalalaryn eske túsiredi, biraq 2004 jyly rejıser Sergeı Bodrovtyń úlkeniniń «Kóshpendiler» fılminiń dekorasıasy retinde salynǵan. Túsirilimnen keıin dekorasıalardy qaldyrý týraly sheshim qabyldandy, endi bul tanymal týrısik oryn. Kirý bıleti — 1500 teńge, kórýge ýaqyt jetkilikti.
Sodan keıin sap-serfıng ózen aǵysymen tómen qaraı jalǵasady. Onda qatysýshylardy transfer jáne aldyn ala tapsyrys bergen jaǵdaıda úsh taǵamnan turatyn túski as kútedi. Búktemeli oryndyqtarda shatyr astynda tamaqtanǵannan keıin top Almatyǵa qaıtady. Sap-serfıngtiń jalpy uzaqtyǵy — 2-den 2,5 saǵatqa deıin. Saǵat 7:30-da shyqqan jaǵdaıda qalaǵa shamamen 14:00-de qaıtady.
Supmaster.kz negizin qalaýshy Elıseı Fedorovtyń aıtýynsha, saptarǵa degen suranys artyp keledi. Kompanıa barlyq tilek bildirýshilerge týrlar ótkizedi, sonymen qatar korporatıvtik baǵdarlamalar men tımbıldıngter uıymdastyrady. 2026 jyldyń jazynda týrdyń quny túski assyz 21 000 teńge, tamaqpen 25 000 teńge.
«Sapta júzgende siz óz quralyńyzdy ózińiz basqarasyz, tabıǵatpen tyǵyz jáne qaýipsiz baılanysta bolasyz. Óz tarapymnan qutqarý keýdeshelerin kıý mindetti talap ekenin eske salǵym keledi, áıtpese aıyppul salynady. Jumys kúnderi biz alty adamnan turatyn kompanıalar úshin de týrlar ótkize alamyz», — dep atap ótti Fedorov.
Sap-serfıng Gavaı araldarynda paıda bolǵan. Eýropalyqtar jergilikti turǵyndardyń eskektermen ashyq teńizge shyǵatyn taqtaılaryn sıpattaǵan. Bambýk pen shópten jasalǵan taqtaılar birqatar azıalyq elderde ejelgi zamannan beri qoldanylǵan. Alaıda sap-serfıngtiń belsendi damýy tek XXI ǵasyrdyń basynda bastaldy. Alǵashqy kásibı sportshylar Deıv Kalama men Lerd Gamılton boldy. Olardyń bastamasymen Gavaılarda 2003 jyldan bastap jarystar ótip keledi. 2005 jyly Kalıfornıada osy sport túriniń federasıasy quryldy, bul onyń búkil álemge taralýyna yqpal etti. Úrlemeli taqtaılardyń óndirisi revolúsıa jasady — 2012 jyldan bastap sap-serfıng barlyq jas toptary men daıyndyq deńgeıleri arasynda tanymal bola bastady.