Indonezıanyń Ońtústik Sýmatra provınsıasynda orman órtterinen zardap shekken turǵyndar jańbyr tilep, arnaıy duǵa oqydy. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Aımaqta uzaqqa sozylǵan qurǵaqshylyq orman jáne shymtezek órtteriniń qaýpin arttyryp otyr. Qorshaǵan orta mınıstrliginiń sońǵy spýtnıktik derekteri boıynsha, Ońtústik Sýmatrada elimizdegi eń kóp órt oshaǵy tirkelgen — 1429, odan keıin Batys Kalımantan — 1226 jáne Ortalyq Kalımantan — 811. Orman sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, tek shilde aıynda 940 sharshy shaqyrymǵa jýyq aýmaq, onyń ishinde Ońtústik Sýmatrada 20 sharshy shaqyrymnan astam jer órtengen.
Ońtústik Sýmatranyń astanasy Palembang qalasynda 3000-ǵa jýyq turǵyn jańbyr tilep, arnaıy ıslam duǵasy — "salat ıstıska" oqydy. Olar gýbernator keńsesiniń aýlasynda ıyq tiresip namaz oqyǵan kezde, qalyń tútin joldar men ǵımarattardy tumshalap, kórinýdi azaıtyp, júrgizýshilerdi kúndiz de faralaryn jaǵýǵa májbúr etti.
Ońtústik Sýmatra gýbernatory Herman Derý namaz aldynda: "Biz qoldan kelgenniń bárin jasadyq jáne barlyq tıisti taraptarmen tyǵyz jumys istedik. Dindar adamdar retinde biz de Qudaıdan jańbyr tilep, ómirdiń qalypqa kelýin suraımyz", — dedi.
Ol sondaı-aq qoǵamdyq duǵa órt sóndirý jáne qurǵaqshylyqqa qarsy sharalardy tolyqtyryp, turǵyndardyń provınsıadaǵy ekologıalyq qıyndyqtarǵa qarsy birigýine múmkindik beretinin atap ótti.
Ulttyq apattardy basqarý agenttiginiń málimetinshe, El-Nıno qubylysynyń kúsheıýi men uzaq qurǵaq maýsym saldarynan bolǵan órtter qalyń tútin shyǵaryp, ol Malaızıa men Brýneıge deıin tarady. Indonezıa órt sóndirýshilerge kómektesý úshin aýa raıyn ózgertý operasıalaryn belsendi túrde júrgizýde: tuz bólshekterin bulttarǵa shashyp, jańbyr týdyrý arqyly. Kalımantanda 30 ushaq tuqym sebý jáne sý shashý operasıalaryna, al Sýmatrada taǵy 22 tikushaq jumyldyrylǵan.
Indonezıa polısıasy orman jáne shymtezek órtterin týdyrdy degen kúdikpen 72 adamdy ustady, al tórt kompanıa órtti paıdalanyp, jerdi arzan tazalady degen kúdikke ilinip, tergelýde.
Plantasıa ıeleri men dástúrli fermerler kóbinese aýyl sharýashylyǵy úshin jer tazalaý maqsatynda órt jaǵady, bul qaýipti tútinge ákelip, kórinýdi azaıtyp, qurlyq jáne áýe kóligin buzyp, qoǵam densaýlyǵyna qaýip tóndiredi. Órtter Indonezıada qurǵaq maýsymda jıi kezdesetin másele bolyp tabylady jáne olardan shyqqan tútin Ońtústik-Shyǵys Azıadaǵy kórshi elderden dıplomatıalyq shaǵymdar týdyryp keledi.