Malaızıanyń Saryaýaq shtatyndaǵy Serıan qalasynda aýanyń lastanýy tótenshe jaǵdaı deńgeıinen asyp ketkendikten, juma kúni tótenshe jaǵdaı jarıalandy. Bul kórshiles Indonezıadaǵy órttermen baılanystyrylýda. Malaızıanyń qorshaǵan orta departamentiniń málimetinshe, Indonezıanyń Kalımantan provınsıasymen shekaralas, halqy 90 myńǵa jýyq shaǵyn aýylsharýashylyq qalashyǵy Serıanda aýanyń lastaný ındeksi juma kúni 521-ge jetken. Saryaýaqtyń iri qalasy Kýchıngte de qaýipti deńgeı — 311 kórsetkishi tirkeldi.
Malaızıa premer-mınıstri Anvar Ibragımniń keńsesiniń málimdemesine sáıkes, Malaızıa koroli Sultan Ibragım Iskandar Serıanda tótenshe jaǵdaı jarıalaýǵa kelisim bergen. Bul tıimdi sharalar qabyldaýǵa múmkindik beredi. Tolyq aqparat berilmegenimen, lastaný deńgeıi 500-den joǵary bolǵanda mańyzdy emes jumystar men ashyq aýadaǵy is-sharalardy toqtatýǵa bolatyny aıtylǵan. Al ındeks 200-den joǵary bolsa, mektepter jabylady.
Tútin — Ońtústik-Shyǵys Azıadaǵy maýsymdyq másele. Indonezıadaǵy orman jáne shymtezek órtteriniń tútini shekaradan ótip, kórshiles Malaızıa, Brýneı jáne Sıngapýrǵa áser etedi. Saryaýaq — tútinnen eń kóp zardap shekken Malaızıa shtaty. Sońǵy kúnderi birneshe aımaqta aýanyń qaýipti deńgeıi baıqalǵan.
Bıylǵy tútin erekshe aýyr. Kalımantandy qosa alǵanda, Indonezıanyń birneshe provınsıasynda órt belsendiligi joǵary, al qurǵaqshylyq jaǵdaıy Borneo aralynyń kóp bóliginde aýanyń lastanýyn ýshyqtyrýda. Indonezıanyń Orman sharýashylyǵy mınıstrliginiń spýtnıktik derekterine sáıkes, juma kúni el boıynsha 717 órt oshaǵy anyqtalǵan. Olar tamyz aıynan beri orman órtterinen paıda bolǵan. Sońǵy 24 saǵatta 103 belsendi órt oshaǵy tirkelgen.
Indonezıa bıligi órt sóndirý resýrstaryn jumyldyryp, jasandy jańbyr jaýdyrýǵa tyrysýda. Indonezıa polısıasy juma kúni Sýmatra jáne Borneo araldaryndaǵy 10 provınsıada orman jáne shymtezek órtterin týdyrdy degen kúdikpen 112 adamdy tutqyndaǵanyn habarlady. Kúdiktiler — jerdi arzan jolmen tazartý úshin ádeıi órtegen jergilikti fermerler. Sonymen qatar, Indonezıa Kalımantan provınsıasyndaǵy bes kompanıanyń orman jáne jer órtterine qatysty bıznes lısenzıalaryn toqtatty.
Indonezıanyń Ulttyq polısıasynyń krımınaldyq tergeý agenttiginiń aǵa polısıa qyzmetkeri Pıpıt Sýbıantonyń aıtýynsha, toǵyz provınsıada 4 700 gektar jerdi ádeıi órteýge qatysty 167 is tergelýde.