Qazaqstanda ıpotekalyq turǵyn úı qaryzdaryn qaıta qarjylandyrý baǵdarlamasy jalǵasýda. Ol jyldyq 3%-dan aspaıtyn mólsherlemeni, syıaqy jáne ósimpul boıynsha bereshekti esepten shyǵarýdy, sondaı-aq áleýmettik osal qaryz alýshylarǵa qosymsha qoldaý sharalaryn kózdeıdi. Bul týraly Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń ókilderi Almatydaǵy brıfıńte aıtty, dep habarlaıdy infohub.kz.
Baǵdarlama aıasynda 2016 jylǵy 1 qańtarǵa deıin berilgen valútalyq ıpotekalyq qaryzdar 188,35 teńge bekitilgen baǵammen teńgege aýystyrylady. Áleýmettik osal qaryz alýshylar úshin buryn qaıta qarjylandyrylǵan nesıeler boıynsha bereshekti tolyq nemese ishinara esepten shyǵarý, sondaı-aq buryn bank balansyna ótken jalǵyz turǵyn úıdi qaıtarý múmkindigi qarastyrylǵan.
Agenttiktiń dereginshe, revolverlik mehanızmniń arqasynda kórsetilgen qoldaýdyń jalpy kólemi 678 mlrd teńgege jetti. Shamamen 60 myń ıpotekalyq qaryz alýshy kómek aldy. 90 kúnnen astam merzimi ótken ıpotekalyq qaryzdardyń úlesi 2015 jylǵy 30%-dan 2026 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha 0,6%-ǵa deıin tómendedi.
Sonymen qatar, 2026 jylǵy 1 shildeden bastap Qazaqstanda bereshekti ujymdyq retteýdiń Biryńǵaı sıfrlyq platformasy – finkelisim.kz jumys isteıdi. Qyzmet «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha jumys isteıdi jáne qaryz alýshylarǵa birneshe kredıtor aldyndaǵy mindettemelerin bir ýaqytta retteýge múmkindik beredi. Ótinish berilgennen keıin júıe qaryz alýshynyń talaptarǵa sáıkestigin tekseredi, nesıeler tizimin qalyptastyrady jáne derekterdi kredıtorlarǵa jiberedi. Sharttar kelisilgennen keıin azamat biryńǵaı qujattar paketine qol qoıady, al kredıtorlar bereshekti óndirip alý sharalaryn toqtata turady.
Platformanyń basty artyqshylyǵy – kredıtorlar adamnyń jalpy qaryz júktemesin baǵalaıdy, ár nesıeni jeke emes. Rásimdi qoldana alatyndar – kepilsiz tutyný nesıeleri boıynsha eki jáne odan da kóp kredıtor aldynda 90 kúnnen astam merzimi ótken azamattar. Áleýmettik osal azamattar úshin aı saıynǵy tólemder tómendetilip, óteý merzimderi uzartylǵan. Birinshi kezeńde platformanyń áleýetti qatysýshylary shamamen 350 myń problemalyq qaryz alýshy bola alady.