Iran AQSH-tyń resmı jaýabyn kútip otyrǵanyn málimdedi. Buǵan deıin AQSh Prezıdenti Donald Tramp Ormýz buǵazyn jeti kún ishinde komersıalyq keme qatynasyna ashý týraly usynysty qabyldamaǵan edi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Iran Syrtqy ister mınıstri Abbas Aragchı Telegram arnasynda jarıalaǵan jazbasynda Tramptyń bas tartýyn moıyndaı otyryp, ony buǵan deıin qaıshylyqty málimdemeler jasaǵany úshin synady.
Buǵan deıin Tramp Aq úıde jýrnalıserge Tegerannyń usynysy «qabyldaýǵa jaramsyz» ekenin aıtqan. Onyń sózinshe, olar buǵazdy dereý ashý týraly kelisimge kelgisi keledi, sebebi «olar tym nashar jaǵdaıda». Aragchı juma kúni BUU-da jýrnalıserge eki el arasynda «qajetti sharttar oryndalsa», kelisimge qol jetkizýge bolatynyn málimdegen. Onyń aıtýynsha, buǵazdy ashý sharttary maýsym aıynda AQSh pen Iran arasynda qol qoıylǵan ózara túsinistik týraly memorandýmda kórsetilgen sharttarmen birdeı.
Iran ótken aptada Nú-Iorkte BUU Bas Assambleıasy aıasyndaǵy kelissózderde buǵazdy qaıta ashý jáne áskerı qımyldardy toqtatý máselesin kótergenin habarlady.
Álemniń gaz ben munaı qorynyń shamamen besten bir bóligi ótetin mańyzdy sý joly aqpan aıynda soǵys bastalǵannan beri is júzinde jabyq tur.
«Men olardyń kelisimin qabyldamaımyn», — dedi Tramp senbi kúni. Ol AQSH-tyń buǵazǵa «tolyq baqylaý» ornatqanyn, ol arqyly «munaıdyń orasan zor kólemi» ótip jatqanyn qosty.
Aragchı Telegram-da Tramptyń «kóptegen jaqsy málimdemelermen qatar, ókinishke qaraı, jıi estıtin kóptegen qaıshylyqty málimdemeler jasaǵanyn» jazdy.
«Biz deldaldardyń bizge túpkilikti pikirlerdi jetkizýin kútip otyrmyz, sodan keıin solarǵa súıenip sheshim qabyldaımyz», — dedi Aragchı.
AQSh pen Iran arasynda deldaldyq jasap júrgen Oman barlyq tarapty daǵdarysty sheshý úshin ashyq dıalogty jalǵastyrýǵa shaqyrdy.
Oman Syrtqy ister mınıstri Saııd Badr bın Hamad bın Hamýd ál-Býsaıdı BUU Bas Assambleıasynyń jalpy pikirtalasynda «barlyq tarap» strategıalyq sý jolyndaǵy keme qatynasyn qorǵaý jónindegi Omannyń kúsh-jigerimen yntymaqtasýy kerektigin aıtty.
Tramptyń Iran usynysyn qabyldamaýyn AQSH-tyń NATO-daǵy elshisi Metú Ýıtaker qoldady.
Ýıtaker senbi kúni Fox News telearnasyna sóılegen sózinde Iran «jartylaı sharalar» men «álem sahnasynda ózderin jaqsy kórsetý úshin eles kelisimder» usynǵanyn aıtty.
«Prezıdent Tramptyń ony qabyldamaýy durys», — dedi ol.
Sonymen qatar Qarjy mınıstri Skott Bessent senbi kúni AQSH-tyń ekonomıkalyq qysymy Tegeranǵa áser etip jatqanyn málimdedi.
Bessent X áleýmettik jelisindegi jazbasynda Túrkıa, Oman jáne Birikken Arab Ámirlikteri ártúrli ırandyq áýe kompanıalarynyń reısterin toqtatqanyn, al BAÁ men Túrkıadaǵy keıbir bankter Iranmen tranzaksıalardy toqtatqanyn aıtty.
Tramp ákimshiligi Iranǵa qarsy ekonomıkalyq blokadany «Ekonomıkalyq oqshaýlaý operasıasy» dep atap, Tegerandy Ormýz buǵazyndaǵy kemelerge shabýyldardy toqtatýǵa májbúrleý úshin sanksıalardy paıdalanyp otyr.
Alaıda keıbir ekonomıser sońǵy sanksıalardyń tıimdi bolatynyna kúmán keltiredi, óıtkeni bul Irannyń negizgi saýda seriktesteriniń reaksıasyna baılanysty.
Olardyń qatarynda Iran munaıynyń eń iri satyp alýshysy Qytaı bar, ol buǵan deıingi AQSh sanksıalaryn elemeı, Tegeranmen iskerlik qatynasty jalǵastyryp keledi.