Qazaqstannyń saqtandyrý kompanıalary sharıat normalaryna saı ónimderdi bólek zańdy tulǵa ashpaı-aq usyna alatyn bolady. «Islam terezeleri» dep atalǵan bul tetik Saqtandyrý naryǵyn damytýdyń 2030 jylǵa deıingi baǵdarlamasynda qarastyrylǵan, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Jospar týraly Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi (QNRDA) málimdedi. Sóz ıslamdyq saqtandyrý – takafýldy damytý týraly bolyp otyr. Bul termın aýdarmada «ózara kepildik berý» degendi bildiredi.
Takafýl – paıda men shyǵyndy bólisý tetigine qurylǵan saqtandyrý júıesi. Ol ózara kómek, yntymaqtastyq jáne sharıat normalaryna tolyq sáıkestik qaǵıdattarynda jumys isteıdi. Qatysýshylar ortaq ózara kómek qoryna aqsha salady, sol qordan zardap shekkenderge ótemaqy tólenedi. Operator-kompanıa qordy kelisilgen komısıa úshin basqarady, biraq oǵan ıelik etpeıdi. Jumsalmaǵan qarajat (artyq soma) keıin qatysýshylarǵa qaıta bólinedi.
«Qazaqstanda ıslamdyq saqtandyrýdy (takafýl) damytýǵa jáne sharıat qaǵıdattaryna saı saqtandyrý ónimderiniń jelisin keńeıtýge qosymsha jaǵdaı jasaý josparlanyp otyr. Tıisti bastama Saqtandyrý naryǵyn damytýdyń 2030 jylǵa deıingi baǵdarlamasynda qarastyrylǵan. Negizgi baǵyttardyń biri – qoldanystaǵy saqtandyrý uıymdaryna bólek saqtandyrý uıymyn qurmaı-aq ıslamdyq saqtandyrý ónimderin usynýǵa múmkindik beretin «ıslam terezeleri» tetigin pysyqtaý», – delingen jarıalanǵan habarlamada.
Agenttikte ıslamdyq saqtandyrýdy damytýdyń zańnamalyq negizi Qazaqstanda 2015 jyldan beri bar ekenin eske saldy. Soǵan qaramastan elde mamandandyrylǵan ıslamdyq saqtandyrý uıymdary áli qurylmaǵan, al takafýl ónimderi keń taralmaǵan.
Mundaı jaǵdaıdyń yqtımal sebebi – ıslamdyq saqtandyrýdy júzege asyrý úshin bólek zańdy tulǵa qurý jáne bólek lısenzıa alý qajettigi. Osyǵan baılanysty qoldanystaǵy saqtandyrýshylar takafýl baǵytyn qazirgi uıym aıasynda damyta alatyn «ıslam terezeleri» tetigin paıdalaný múmkindigin qarastyrý usynylyp otyr, dep atap ótti QNRDA-da.
Bul rette ıslamdyq saqtandyrý qyzmeti dástúrli saqtandyrýdan oqshaýlanady. Qatysýshylardyń qarajaty, aktıvteri, mindettemeleri, kiristeri men shyǵystary bólek esepke alynyp, takafýl qorynyń qarajaty sharıat qaǵıdattaryna saı aktıvterge salynady dep kózdelip otyr. Islam terezesiniń qyzmeti sharıattyq basqarý talaptary men tıisti retteýshilik baqylaýdy saqtaı otyryp júzege asyrylady.
Ónim jelisin naryqtyń naqty suranysy men daıyndyǵyn eskere otyryp, kezeń-kezeńimen damytý josparlanýda. Bastapqy kezeńde otbasylyq jáne jalpy takafýldyń bazalyq ónimderi, onyń ishinde ómirdi saqtandyrý, jazataıym oqıǵalardan saqtandyrý, avtokólikti saqtandyrý, shetelge shyǵýshylardy saqtandyrý jáne medısınalyq saqtandyrý usynylýy múmkin.
Keıinnen jeli jınaqtaýshy ómirdi saqtandyrý, aýyr aýrýlardan saqtandyrý, jeke tulǵalar men bıznestiń múlkin saqtandyrý, jaýapkershilikti saqtandyrý, sondaı-aq neǵurlym kúrdeli ınvestısıalyq, zeınetaqy jáne korporatıvtik ónimder esebinen keńeıtilýi múmkin.
Usynylyp otyrǵan sharalar ıslamdyq saqtandyrýdy damytý jolyndaǵy kedergilerdi azaıtyp, halyq pen bızneske sharıat qaǵıdattaryna saı ónimderdiń qoljetimdiligin keńeıtip, saqtandyrý naryǵyndaǵy usynystardyń alýan túrliligin arttyryp, saqtandyrý qamtýyn birtindep ulǵaıtýǵa jaǵdaı jasaıdy dep sanaıdy QNRDA-da.