Ispanıanyń shyǵysynda aldaǵy kúnderi qatty jaýyn-shashyn men sý tasqyny bolýy múmkin. Sebebi sýyq joǵarǵy aýa massalary Jerorta teńiziniń jyly ári ylǵaldy betki aýasymen árekettesip, Ispanıanyń shyǵys jaǵalaýyna jaqyn jerde qatty, baıaý qozǵalatyn naızaǵaıly jańbyrlar týdyrýda. Bul aýa raıy qubylysy «Dana» dep atalady jáne kóbinese kúzde baıqalady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Modelderdiń boljamynsha, juma kúni aımaqta 100 mm-den astam jaýyn-shashyn túsýi múmkin, al keıbir aýdandarda 200-300 mm-ge jetýi yqtımal. Valensıa men Kastelo-de-la-Plana qalalary qaýipti aımaqta tur. Valensıa sońǵy jyldary birneshe ret sý tasqynynan zardap shekken. Katalonıa úsh qalany karantınge japty, al Valensıa jarty mıllıonǵa jýyq balaǵa arnalǵan mektepterdi japty.
Sonymen qatar, osy aptada Nepalda qatty jaýyn-shashyn saldarynan 542 tótenshe jaǵdaı tirkelip, 24-27 qyrkúıek aralyǵynda 27 adam qaza tapty. Bul týraly Ulttyq apattar qaýpin azaıtý jáne basqarý jónindegi basqarma habarlady. Tirkelgen oqıǵalardyń 304-i kóshkinge, 87-i sý tasqynyna qatysty.
Nepaldyń Nývakot aýdanyndaǵy sel men kóshkinnen qashqan áıel men bala. Foto: Adnan Abıdı/Reıter
Osy óte ylǵaldy kezeńde 186 meteorologıalyq stansıa 100 mm-den astam jaýyn-shashyn tirkedi, al Lýmbını provınsıasyndaǵy Dedhgaýnda 544,2 mm jaýyn-shashyn tústi. Mıllıonǵa jýyq adam sý tasqyny týraly SMS eskertýler aldy, al qaýipti aımaqtarda turatyn 2000 adam kóshirildi.
Bul qatty jaýyn-shashyn Úndistannyń soltústik-shyǵysyndaǵy Bıhardaǵy Gandak ózenine de áser etti. Ol seısenbi kúni 91,25 metrge jetip, rekordtyq deńgeıge kóterildi, bul 2024 jyly ǵana belgilengen aldyńǵy rekordtan 0,35 metrge joǵary. Bul týraly sý resýrstary departamenti habarlady. Qazirgi ýaqytta jaǵalaý boıyndaǵy 169 súzgileý núktesi jóndeldi, ózen boıyndaǵy birneshe ýchaskege toptar ornalastyryldy, óıtkeni jaǵalaýlar áli de qatty sý qysymyna ushyraýda.
AQSH-tyń soltústik-shyǵysynda qatty jel, nóser jaýyn jáne jaǵalaýdaǵy sý tasqyny boldy. Sebebi senbi kúni óte tereń tómen qysym aımaǵy «nordıster» daýylyna aınaldy. Mundaı daýyldar ádette jaǵalaý aımaqtaryna áser etetin soltústik-shyǵys jelderine baılanysty atalady. Bul kúz/qys maýsymyndaǵy alǵashqy nordıster boldy, ekpini 74 mıl/saǵ (119 km/saǵ) jetip, tolqyndar 3 metrge kóterildi.
Daýyl shamamen 200 000 adamdy elektr qýatynsyz qaldyrdy, Nú-Iork qalasynyń kóshelerin sý basty, Brýklınde aǵash qulap, bir adam qaza tapty. Alaıda daýyl tarıhtyń bir bóligin ashty: 1884 jyly joıylǵan úsh machtaly «Ýorren Soıer» kemesiniń qaldyqtary Massachýsets shtatyndaǵy Keıp-Kodtan alys emes Nantaket jaǵalaýyna shyqty.