Ulybrıtanıada tórt balanyń ákesi, 46 jastaǵy Ivan Djennıngs evreıler men musylmandardy ýlaýdy talqylap, mıgranttar men az ult ókilderin óltirýge shaqyrǵany úshin bes jyl úsh aıǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. Sonymen qatar Lesterdegi tájik soty oǵan taǵy bes jylǵa uzartylǵan qadaǵalaý merzimin taǵaıyndady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Tergeý málimetinshe, Stafford qalasynyń turǵyny qoımada jumys istegen. Ol 2024 jyldyń 15 tamyzy men 14 qarashasy aralyǵynda ınternet-chatta terorızmge úgittegenin jáne sol jyldyń 21 tamyzynda norvegıalyq jappaı qylmysker Anders Breıvıktiń manıfesin taratqanyn moıyndady.
Prokýror Denıel Oskroftyń sotqa aıtýynsha, Djennıngs Telegram áleýmettik jelisindegi keminde jeti túrli ekstremıstik toptyń belsendi qatysýshysy bolǵan. Ol 2024 jyldyń basynda «Patrıotık Álternatıv» atty ońshyl uıymǵa qosylǵan.
Sot otyrysynda aıtylǵandaı, Djennıngs toptardyń birinde «Ulybrıtanıaǵa keletin adam sanyn azaıtý úshin qaıyqqa otyryp, ózgeris jasaǵysy keletin» adammen baılanysta ekenin jetkizgen. Taǵy bir jazbasynda óltirýdi qoldaıtynyn suraǵanda, ol: «Bul óltirý emes, óıtkeni biz soǵys jaǵdaıyndamyz. Eger olar adamnan tómen sanalsa, bul — aqtalǵan ári shynymen qajet áreket», — dep jazǵan.
2024 jyldyń 22 tamyzynda ol Dývrdaǵy motorly qaıyq jaldaý qyzmetterin jáne Ulybrıtanıada qaıyq jaldaýdyń qunyn ınternetten izdegen. Bir aptadan keıin basqa paıdalanýshy qaıyq týraly beınejazba bóliskende, Djennıngs: «Osyndaı qaıyq qaıyqtaǵy mıgranttardy joıý úshin kerek», — dep pikir qaldyrǵan.
Ol taǵy bir chat tobyna «jaqyn arada birdeńe jasaý kerek» jáne ár adam «keminde 200 adamdy joıýy tıis, mıgranttardyń úzdiksiz aǵynyn toqtatý qajet» dep málimdegen.
Sotta aıtylǵandaı, Djennıngs Manchesterde Pákistannyń táýelsizdik kúnin toılaý sharasy týraly jazbany bólisip, ony nysana retinde belgilep: «Biz áreket etýdi bastaýymyz kerek», — degen. Ol 2019 jyldyń 15 qazanynda Jańa Zelandıadaǵy eki meshitte bolǵan Kraıscherch lańkestik shabýylynda qaza tapqan 51 adamdy eske alyp: «Bizge odan da úlken áser kerek», — dep qosqan.
Pákistannyń táýelsizdik kúni týraly jazbaǵa taǵy bir paıdalanýshy: «Ulybrıtanıada muny kórý meni jıirkendiredi», — dep pikir bildirgende, Djennıngs: «Dál solaı, jaǵdaıdy ózgertý úshin áreket etýdi bastaýymyz kerek», — dep jaýap bergen. Taǵy bir pikirinde ol: «Eger túrmege tússem, bul shynaıy ózgeris jasaǵanym úshin bolady», — dep jazǵan.
Prokýror Oskroftyń aıtýynsha, segiz qatysýshydan turatyn shaǵyn topta eń ýly sańyraýqulaqtar jáne olardy evreıler men musylmandardyń taǵamyna qalaı qosý týraly talqylaý júrgen.
Qorǵaýshy advokat Olıver Renton Djennıngstiń 2023 jyly jumysta júrek toqtap qalýynan keıin «ózine qatysty tereń ekzıstensıaldyq qorqynyshtarmen kúresip», «qorqynysh pen oqshaýlanýǵa» boı aldyryp, «nıgılısik, muńdy dúnıetanymǵa» beıim bolǵanyn aıtty.
Sot tóraǵasy Lokhart myrza úkim shyǵarý kezinde Djennıngstiń «tereń senimdegi jıirkenishti ári násilshil kózqarastary» bolǵanyn atap ótti.