Taqyryby: «Jetisý tarıhynan» 100 suraq.
1. Qapal bekinisi men Sergıopol stanısasy salynǵan jyl: 1847jyl.
2. İle men Qaratal aralyǵyn, Balqash kóliniń jaǵalaýyn qonystanǵan Uly júz rýlary Reseıdiń qol astyna ótken jyly, qansha adam ótti? Jaýaby: 1849j., 59myń adam.
3. 1848j. 10qańtarda Jetisý ólkesinde Reseıdiń qurǵan otarshyldyq - ákimshilik qurylymy.
Jaýaby:Uly júzdi basqarý prıstavtyǵy.
4. 1859j. Úlken Orda prıstavtyǵy qalaı ataldy?
Jaýaby: «Alataý okrýgi»
5. Jetisý obylysy Dala general - gýbernatorlyǵyna qaraǵan jyly: 1882 - 1897jj.
6. 1897j. Jetisý oblysy qaıtadan qaraǵan general - gýbernatorlyq: Túrkistan.
7. 1850j. salynǵan saýyqtyrý úıi: «Qapal - Arasan»
8. 1211j. Jetisýǵa bılik etken naıman bıleýshisi: Kúshilik han
9. 1853j. «Qapal - Arasanǵa» qansha gektar jerge baq otyrǵyzyldy?
Jaýaby: 53ga. jerge.
10. Talǵarda 1866j. salynǵan zaýat: spırt zaýaty.
11. Jetisý jerine 1881 - 94j. Qytaıdan kóship kelgen uıǵyrlar shańyraǵy: 9752 otbasy.
12. «Semırechenskıe oblastnye vedomostı»gazeti shyqqan jyl: 1884j.
13. 1895j. Qapal - Aqsý óńirinde Eshkiólmes taýynyń baýraıynda, Toǵyzqumalaq mekeninde ótken aıtys: «Birjan sal men Sara»
14. Maman balasy Turysbek saldyrǵan 3 - klastyq mektep, keıin qalaı ataldy?
Jaýaby: «Mamanıa medresesi»
15. Vernyıda 1902j. ashylǵan orys geografıalyq qoǵamynyń bólimshesi: Jetisý.
16. Vernyı qalasynda 1904j. 16 - 22aqpanda Jetisý oblysy mal dárigerleriniń neshinshi sezi ótti? Jaýaby: I sezi.
17. «Tal qorǵan» qystaǵynda 1868j. salyna bastaǵan selo: Gavrılovka.
18. M. Tynyshbaev Reseı otarshyldarynyń qazaq dalasyndaǵy, jymysqy, ozbyr saıasaty týraly sóılegen sezi. Jaýaby: Avtonomshylar odaǵynyń I cezi.
19. Jetisýda ólkelik murajaı qurylǵan jyl : 1909j.
20. Aqsý aýdany «Qaraǵash» mekeninde Maman balalary saldyrǵan «Mamanıa mektebi» ashylǵan jyl: 1914j.
21. 1916j. Jetisý ólkesindegi ult - azattyq jolyndaǵy qozǵalystyń iri oshaqtarynyń biri: Samsy kóterilisi ( Botbaı kóterilisi)
22. Burynǵy Taldyqorǵan oblystyq gazeti «Zará» shyqqan ýaqyt: 1917j.
23. Jetisý temir jol qurylysy bastaldy: 1914j.
24. 1918j. 21maýsymda «Jetisý isshi halyq muqbyry»gazeti qazir qalaı atalady?
Jaýaby: «Jetisý» gazeti.
25. Oblys aýmaǵynda ákimshilik – aýmaqtyq bólik retinde Sarqant, Talǵar, İle aýdandary qurylǵan jyl: 1928j.
26. 1928j. 3 - qyrkúıekte qurylǵan okrýg: Almaty.
27. Muqan Tólebaev 1946j. jazǵan opera: «Birjan - Sara».
28. Tekelide 1950j. 23 - jeltoqsanda iske qosylǵan kombınat: qorǵasyn - myrysh.
29. Jetisý arheologıalyq ekspedısıasy (A. B. Bernshtam basqarǵan, 1939j) zerttegen obalar: Qarǵaly obasy, Qarakemir qonysy, Túrgen obasy.
30. Taldyqorǵan qalasynda 1932j. ashylǵan zaýat: qant zaýaty.
31. Túrksib temir joly turaqty paıdalanýǵa berildi: 1931j. 1 - qańtary.
32. 1938j. Qazaq fılarmonıasyna aty berilgen aqyn: Jambyl.
33. 1954 - 1963jj. qazirgi «Jetisý»gazeti qalaı ataldy? Jaýaby: «Komýnızm tańy».
34. Jetisý arheologıalyq ekspedısıasy Esik obasynan «altyn adamdy» tapqan jyl: 1969 - 1970j.
35. İle boıynda 1970j. salynǵan bógen: Qapshaǵaı.
36. Sarqant mádenıet ýchılıshesi ashylǵan ýaqyt: 1971j.
37. 1973j. Taldyqorǵan pedogogıkalyq ınstıtýty stýdentteriniń kúshimen qurylǵan án - bı ansambli: «Jetisý án - bı ansambili»
38. 1991j. Qazaqstan men Qytaı arasynda temirjol ótkeliniń qurylysy qalaı ataldy?
Jaýaby: «Dostyq - Alashankoý»
39. Taldyqorǵanda Qabanbaı batyrdyń 300jyldyq mereıtoıy ótken jyl: 1992j. 29qańtar.
40. 1992j. 5 - maýsymda Qapal aýdanynyń Qarashoqy mekeninde qaı aqynǵa arnap eskertkish ashyldy? Jaýaby: Sara Tastanbekqyzyna.
41. 1996j. uıymdastyrylǵan ulttyq - tabıǵı parki: «Altynemel».
42. Almaty oblysynyń ortalyǵy Taldyqorǵan qalasy bolyp ózgerý týraly prezıdent jarlyǵy, jyly. Jaýaby: №585 jarlyǵy, 2001j. 14 - sáýir.
43. 2000j. 10 - naýryzda Taldyqorǵan aýdany qalaı dep ózgertildi? Jaýaby: Eskeldi aýdany.
44. J. Jabaevtyń týǵanyna 150jyl tolý qurmetine ótkizilgen búkilhalyqtyq mereke ótken jer: Jambyl aýdany, Kókbastaý jazyǵy.
45. 1996j15 - qyrkúıekte Narynqol men Qarasaz jolaıryǵyna eskertkish ornatylǵan batyr: Raıymbek batyrǵa.
46. Qazaqtyń uly ǵalymy Sh. Ýálıhanovqa memorıaldyq keshen ashylǵan jer: Altynemel baýraıy.
47. Taldyqorǵan qorǵasyndy akýmýlátor zaýatynda alǵashqy akýmýlátor shyqqan jyl: 1975j.
48. Oblystyq drama teatry uıymdastyryldy: 1975j.
49. 1967j. iske qosylǵan bógen: Kúrti.
50. Úsharal halyq teatryn uıymdastyrýshy: D. Raqyshev.
51. Taldyqorǵan oblystyq «Oktábr Týy» gazeti 1968j. bastap aptasyna neshe ret shyǵa bastady? Jaýaby: aptasyna 5ret.
52. 1960j. iske qosylǵan temirjol stansasy: «Dostyq».
53. 1911j. Vernyı qalasynda neshe baldyq jer silkinisi boldy?: Jaýaby: 9 baldyq.
54. Kóne Almaty týraly kórgenderin jazyp qaldyrǵan Qytaı saıahatshysy: Chjan De.
55. Qul aqynnyń shyqqan tegi: Naıman rýy, Sadyr.
56. 1914j. Jetisý óńirinde neshe mektep boldy? Jaýaby: 81( 2orta, 1jetijyldyq,
78 bastaýysh).
57. Jetisýdan shyqqan ortaǵasyrlyq emshi Óteıboıdaq Tileýqabylulynyń «Shıpagerlik baıan» kitabynda ósimdiktiń neshe túrinen dári alynatynyn aıtqan? Jaýaby: 728 túri.
58. 1879 - 80j. Jetisý oblysynda neshe dárihana boldy? Jaýaby: 9.
59. Túrksibtiń túıisýine arnalǵan mıtıńide sóz sóılegen qazaq zıalysy: T. Rysqulov.
60. Alǵashynda «Ábdire beketi» atalǵan aýyl: Aqsý aýyly.
61. Aqsý aýdany qurylǵan ýaqyt: 1930j. 17 - jeltoqsan.
62. Aqsý aýdandyq gazeti «Aqsý óńiri» shyqqan kez: 1934j.
63. HVII - HVIII ǵ. Aqsý topyraǵynda týyp - ósken batyrlar: Bóribaı, Shońaı batyrlar.
64. 1958j. qurylǵan Aqsý aýdandyq jergilikti ónerpazdar ujymyna «Halyq teatry» ataǵy berilgen jyl: 1959j.
65. Aqsý qant zaýaty salynǵan jyl: 1967j.
66. Burynǵy Qapal aýdanyndaǵy Abaı ujymsharyndaǵy aqyn Sara eskertkishiniń avtory: peterbýrgtik músinshi M. Vashenko.
67. Jetisýdyń Balqashtan keıingi úlken kóli: Alakól.
68. N. Aldabergenov Halyq sharýashylyq kórmesiniń Úlken Altyn medalimen neshe ret marapattaldy? Jaýaby: 6 ret.
69. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentiniń «Q. R - nyń ákimshilik - terıtorıalyq qurylymyn ońtaılandyrý jónindegi sharalar týraly» Jarlyǵymen 1997j. 22 - sáýirde taratylǵan oblys: Taldyqorǵan obl.
70. Almaty oblysynyń ortalyǵy Taldyqorǵanǵa kóshirý týraly Q. R. Prezıdentiniń jarlyǵy shyqqan ýaqyt: 2001j. 14 - sáýir.
71. Ejelgi Jetisý jerinde kóshpeli jáne jartylaı kóshpeli turmys ornyǵa bastaǵan ýaqyt: b. z. b. I myń jyldyqtyń basy.
72. Jetisý ólkesiniń tarıhyn zertteýge kóp úles qosqan shyǵystanýshy ǵalym, akademık: V. V. Bartold.
73. Jetisýda Keńes úkimetin ornatý merzimi: 1917j. qazan - 1918j. naýryz.
74. 1975j. 4 - qarashada qurylǵan drama teatr: Bıken Rımova atyndaǵy.
75. Almaty oblystyq gerbiniń avtory: sýretshi H. Qıqymov.
76. Almaty oblysynyń gerbinde neler beınelengen? Jaýaby: qanatty barys, búrkit basty samuryq qus.
77. Esik obasynan tabylǵan saq jaýyngeriniń jasy: 17 - 18jas.
78. Jetisýda 603j. qurylǵan qaǵandyq: Batys Túrik qaǵandyǵy.
79. Qarqara - Alban ult - azattyq kóterilis basshylarynyń biri: Uzaq Saýryquly.
80. Jetisý oblysy Dala general - gýbernatorlyǵynan Túrkistan general - gýbernatorlyǵyna engen jyl: 1897j.
81. 1905j. 11 - jeltoqsanda saılaý zańy boıynsha Ekinshi Memlekettik Dýmaǵa Jetisýdan saılanǵan: M. Tynyshbaev.
82. Esik obasynan tabylǵan kúmis tostaǵanda neshe tańba beınelengen? Jaýaby: 26tańba.
83. Jetisý arheologıalyq ekspedısıasynyń múshesi, «Altyn adamdy» tabýshylardyń biri, arheolog: B. Nurmuhanbetov.
84. «Jetisý» aıaq - kıim fabrıkasy qurylǵan jyl:1931j.
85. Aq gvardıashyldar soltústik Jetisýdy túgeldeı basyp alǵan ýaqyt: 1918j. qyrkúıek.
86. Jetisý Memlekettik Ýnıversıetiniń alǵash qurylǵan kezi: 1972j. 25qazan.
87. Jetisý Memlekettik Ýnıversıetine 1977j. 10qazanda berilgen esim: İ. Jansúgirov.
88. 1897j. 1 - qańtarda oblys boıynsha statısıkalyq derekter jınaý úshin qurylǵan uıym: Jetisý statısıka komıteti.
89. Sportshy, dzúdo men sambo kúresiniń Halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, Aqsý aýdanynan shyqqan olımpıadanyń kúmis júldegeri: A. Jıtkeev.
90. «Qudadǵý bilig»( «Qutty bilik») dastanynyń avtory: Júsip Balasaǵun.
91. Qazaq halqynyń epostyq shyǵarmalary «Er Tarǵyn», «Qambar batyr» t. b. bezendirýge arnalǵan grafıkalyq týyndylarymen tanymal sýretshi: I. Isabaev.
92. Almaty oblysy boıynsha Keńes Odaǵy Batyry ataǵyn alǵandar sany: 50 - den asa.
93. Qarakereı Qabanbaıdyń shyn aty: Erasyl.
94. Qapal bekinisi salynǵan ýaqyt : 1847j.
95. Jetisý jerinde 766 - 940jj. ómir súrgen memleket: Qarluq qaǵandyǵy.
96. Ábilhan Qasteev kimnen tálim alǵan? Jaýaby: N. G. Hlýdov.
97. 1972j. salynǵan muz aıdyny: Medeý muz aıdyny.
98. 1986j. burynǵy Taldyqorǵan aýdany, Shubar aýylynda Sosıalısik Eńbek Eri bolǵan kimge eskertkish ashyldy? Jaýaby: N. Aldabergenovqa.
99. 1970j. Sarqant aýdanynyń qaı jerinen kóne jazý tabyldy? Jaýaby: Kókqıa taýy.
100. Jetisý maıdany joıylǵan jyl: 1920j. naýryz.
Suraqtar «Jetisý» ensıklopedıasy negizinde qurastyryldy.
Bas redaktory Ábdýálı Qaıdar men Ǵ. Ánes, E. Dalbaǵaev, E. Erǵojın t. b.
Almaty: «Arys» baspasy, 2004.
Jetisý tarıhynan 100 suraq
Taqyryby: «Jetisý tarıhynan» 100 suraq.
infohub.kz redaksıasy · 2024 j. 5 naýryz746 qaralym
#tarıh#jetisý ólkesi tarıhy#aqsý aýdany jaıly málimetter
Usynylady
Oraldyq depýtattar jol júrý jáne qoqys shyǵarý tarıfterin talqylaýdan bas tartty
Qala ákimdigi usynǵan jańa tarıfterdi qabyldaýdan bas tartqan depýtattar aqparattyń jetkiliksizdigin alǵa tartty.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 11 maýsym
VI ǵasyrdaǵy jádiger: Mańǵystaýdan óńir tarıhyna jańa kózqaras beretin artefakt tabyldy
Mańǵystaý oblysyndaǵy Qaraqabaq kóne qalashyǵynan tabylǵan VI ǵasyrǵa jatatyn qumyra ólke tarıhyna qatysty jańalyqtar ashýy múmkin.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 9 maýsym
Altyn Ordanyń muragerleri: Qazaqstan tarıhynyń resmı nusqasy qalaı ózgerýde?
Tarıhshy Jambyl Sabıtov Qazaqstannyń Altyn Orda murasyna nege kóbirek júginetinin, tarıhqa degen kózqaras qalaı ózgeretinin jáne mektep oqýlyqtarynda qandaı ózgerister bolýy múmkin ekenin aıtyp berdi.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 5 maýsym
← ArtqaDerekköz: bilimdiler.kz

