Halyqaralyq qylmystyq sottyń (HQS) bas prokýrory Karım Han jynystyq sıpattaǵy teris qylyqtar týraly aıyptaýlar boıynsha jumystan shyǵaryldy. Bul sheshim 2026 jyly 24 shildede BUU shtab-páterinde ótken daýys berýde qabyldandy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Karım Han 2024 jylǵy mamyrda Izraıl premer-mınıstri Bınámın Netanáhýǵa qatysty tutqyndaý orderin suraǵan kezde halyqaralyq deńgeıde tanymal boldy. Bul qadam HQS-ti AQSH-pen qaqtyǵysqa ákeldi. Han sonymen qatar burynǵy Lıberıa prezıdenti Charlz Teılordyń soǵys qylmystary boıynsha isinde qorǵaýshy bolǵan.
56 jastaǵy Karım Han Edınbýrgte týyp, Londonda zań oqyǵan. Ol óz mansabyn Ulybrıtanıanyń aıyptaý qyzmetinde bastap, keıin Iýgoslavıa men Rýanda boıynsha BUU-nyń arnaıy trıbýnaldarynda zańger-keńesshi bolyp jumys istedi. Han keıin Kenıa, Sýdan jáne Lıvıa boıynsha HQS isterinde jumys istep, Kenıa prezıdenti Ýılám Rýtoǵa qatysty istiń toqtatylýyna qol jetkizdi.
Han Iraktaǵy Islam memleketi qylmystaryn tergeý jónindegi BUU tobyn basqarǵan kezde HQS prokýrory laýazymyna úmitker retinde ótinish berdi. Ol qysqa tizimge enbese de, Ulybrıtanıa men Afrıka memleketteriniń saıası qysymynan keıin 2021 jyly bul laýazymǵa ıe boldy.
Han qyzmetine kirisken soń HQS tergeý júrgizetin Ýkraına, Izraıl jáne Palestına aýmaqtaryna jıi sapar shekti. 2023 jyly sot Reseı prezıdenti Vladımır Pýtındi tutqyndaý týraly order shyǵardy, nátıjesinde Han 2025 jyly Reseıde syrttaı sottalyp, aıypty dep tanyldy.
Ahmadıa musylman qaýymynyń múshesi Han óz qyzmetinde jynystyq qylmystardyń jazalanýyna jáne balalar quqyǵyn qorǵaýǵa basymdyq berdi. Ol sózderinde zańdy barlyq jaǵdaıda teń qoldanýǵa tyrysatynyn jıi atap ótti.
Netanáhýǵa qatysty tutqyndaý orderi Izraıl men AQSH-tyń ǵana emes, sondaı-aq Italıa men Vengrıa sıaqty HQS-ke múshe memleketterdiń de narazylyǵyn týdyrdy. AQSh Handy qosa alǵanda, sottyń 11 laýazymdy tulǵasyna sanksıa saldy.
2024 jyldyń qazan aıynda Han keńsesindegi kishi zańger oǵan qatysty jynystyq sıpattaǵy teris qylyqtar týraly aıyp taqty. Han bul aıyptardy joqqa shyǵardy, biraq 2025 jyldyń mamyrynda eńbek demalysyna shyqty. 2026 jyldyń 8 maýsymynda HQS basqarý organynyń atqarýshy búrosy Han kishi zańgermen durys emes jynystyq qatynasta bolǵanyn anyqtap, ony jumystan shyǵarý qajettigi týraly sheshim qabyldady.
Han men onyń advokattary bul aıyptaýlardy Izraıl men onyń odaqtastarynyń saıası qysymy dep málimdese, Izraıldiń BUU-daǵy elshisi Dennı Danon: «Ol óz teris qylyqtarynan nazardy aýdarý úshin Izraıldi kúnálaýǵa tyrysty. Halyqaralyq qoǵamdastyq bul sınıktik áreketti búgin joqqa shyǵardy», — dedi. BUU tergeýshileri qurbannyń sheteldik barlaý organdarymen baılanysy bar degen kúdikti joqqa shyǵardy.
HQS-ke múshe memleketterdiń daýys berýi nátıjesinde jańa prokýrordy saılaý jónindegi proses bastaldy. Fransıa, Nıderland jáne Norvegıa onyń qyzmetten bosatylýyn ashyq qoldady.