Dúnıe taný. 2 klass
Taqyryby: «Kaspıdiń tiri altyny»

Maqsaty: 1. Kaspı teńiziniń sharýashylyq mańyzy men ondaǵy tirshilik etetin balyqtar
týraly keń maǵlumat berip, oqýshylardyń oı - órisi men bilimderin keńeıtý.
2. Oqýshylardyń tabıǵatqa degen súıispenshilikterin arttyra otyryp, shyǵarmashylyq qabiletterin, óz bilimderin, qıaly men oılaý deńgeıin, sóıleý daǵdylaryn damytý.
3. Týǵan jerin, elin súıýge, baılyqtaryn qorǵaýǵa, óz eli men jeriniń naǵyz azamaty bolýǵa tárbıeleý.
Sabaqtyń tıpi: jańa bilimdi meńgertý sabaǵy
Sabaqtyń túri: dástúrli
Ádis - tásilderi: syn turǵysynan oılaý strategıalary, toppen jumys, suraq - jaýap
Kórnekiligi: Qazaqstan kartasy, balyqtardyń sýretteri, akvarıýmdaǵy balyqtar,
konservi túrleri.
Pánaralyq baılanys: beıneleý óneri

Sabaqtyń barysy
İ Uıymdastyrý bólimi
Oqýshylardy túgendeý, sabaqqa daıarlaý.

İİ Jańa sabaq
Muǵalim oqýshylardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrý maqsatynda:
- Balalar, sender qandaı ózen - kólder men teńiz, muhıttardy bilesińder?
- Qazaqstandaǵy ózen - kólderdi bilesińder me?
- Kaspı teńizi qaı jerde ornalasqan?
- Kim kartadan kórsete alady?
(Kartamen jumys)
- Olaı bolsa, balalar, búgingi sabaǵymyz Qazaqstandaǵy Kaspı teńizi jáne onda mekendeıtin balyqtar týraly ótemiz.
- Kim úıinde akvarıýmdaǵy balyqtardy asyraıdy?
- Ony qalaı baptaısyń?
- Balyqtarǵa qandaı kútim kerek?
• Akvarıýmdaǵy balyqtardy kórsetý.
• «BBB» strategıasy. «Ne bilemin? Ne bildim? Ne bilgim keledi?»
• Muǵalim túsindirmesi.

- Búgingi sabaǵymyzdyń taqyryby «Kaspıdiń «tiri altyny».
Qazaqstan baı ólke. Onyń jeri de, sýy da qazba baılyqtarǵa toly. Kaspı teńizi Qazaqstannyń batysynda ornalasqan. (Kartadan kórsetý.)
- Onyń asty da, ústi de tunǵan baılyq. Kaspı tuıyqtalǵan kól. Biraq kóleminiń úlkendigine qaraı «teńiz»dep atalady. Kaspı teńizi bes memleketke ortaq. Olar: Qazaqstan, Reseı, Ázirbaıjan, Iran, Túrkimenstan.(Kartamen jumys)

• Interaktıvti taqtadan Kaspı teńizi men balyq túrlerin kórsetý.
- Kaspı teńizinde túrli balyq túrleri kezdesedi. Bekire, qyzylbalyq, qortpa sıaqty óte baǵaly balyqtar bar. Olar úsh - aq teńizde kezdesedi. Sonyń biri - Qazaqstandaǵy Kaspı teńizi. Bekire men qortpa qyzyl kitapqa engizilgen. Sonymen qatar sazan, taban, aqbalyq, maıshabaqtar. Teńizdiń jaǵasynda kóptegen sharýashylyqtar ornalasqan. Olar balyq aýlaýmen aınalysady. Balyq aýlap, ony óńdep, túrli taǵam daıyndaý – halyq sharýashylyǵynyń asa mańyzdy bir salasy. Jaz aılarynda aýlanǵan balyqtardy arnaýly tońazytqyshtarda saqtaıdy. Jastaı tońazytylǵan balyq joǵary baǵalanady. Balyqtardyń birazyn súrlep keptiredi, ystaıdy, konservileıdi. Sóıtip, elimizdiń túkpir - túkpirine jóneltedi.
• Interaktıvti taqtadan slaıd kórsetý.
- Aqtaý qalasynda portta konservi zaýyty bar. Konservileý degenimiz - olardy tomat ne maımen bankilerge salyp uzaq saqtaý. Al balyq maıynyń - emdik qasıeti bar.
(Oqýshylar 3 topqa bólinip, otyrady. Ár toptyń top basshysy saılanady. Baǵalaý paraqshalary beriledi. Ár topqa tapsyrmalar jazylǵan «balyqtar» taratylady.)

• Toppen jumys
İ top «Bilim» toby
Tapsyrmasy: oqýlyqtaǵy mátindi oqyp, Kaspı teńiziniń sharýashylyq mańyzyn aıtý.

İİ top «Ǵylym» toby
Tapsyrmasy: Ensıklopedıalardan, izdenip kelgen materıaldardan Kaspı teńizi jáne ondaǵy balyqtar týraly qosymsha málimetter aıtý.

İİİ top «Óner» toby
Tapsyrmasy: Kaspı teńizindegi tirshilik etetin balyqtar týraly aıtý. Ómirmen baılanystyrý. Ár túrli balyqtardyń sýretin salý.

Ár top ózderine berilgen tapsyrmalary boıynsha jumys jasaıdy.
Toptar birin - biri tyńdaý kerek. Top basshylary oqýshylardy baǵalap, otyrady.
İ top jaýap bergende qalǵan oqýshylar tyńdap otyrady, basqa toptar qosymsha málimet qosýǵa bolady.
İ topqa suraq: - Qazaqstannan shyǵatyn balyqtan jasalatyn konservilerdi bilesińder me?
Top jáne top múshelerine upaı beriledi. Jaýaptary durys bolsa, 3 ret shapalaqtaımyz.

İİ top jaýap bergende qalǵan toptar tyńdap otyrady. Top Kaspı teńizi týraly qosymsha málimet berip, balyqtar týraly qyzyqty «Bul qyzyq!» málimetter aıtady.
İİ topqa suraq: - Balyqtyń qandaı ónimderiniń emdik qasıeti bar?
Top jáne top múshelerine upaı beriledi. Jaýaptary durys bolsa, 3 ret shapalaqtaımyz.

İİİ top jaýap bergende qalǵan toptar tyńdap otyrady. Kaspı teńizindegi balyqtardyń túrleri jáne olardyń qalaı tirshilik etetindigi týraly qyzǵylyqty málimetter aıtý. Salǵan sýretterin kórsetý.
İİİ topqa suraq: - Balyqtan qandaı taǵamdar jasalady? Sen qandaı balyq taǵamdaryn jep kórdiń?
Top jáne top múshelerine upaı beriledi. Jaýaptary durys bolsa, 3 ret shapalaqtaımyz.

İİİ Sabaqty bekitý.

• «BBB» strategıasy. «Ne bilemin? Ne bildim? Ne bilgim keledi?»
- Balalar, sonymen búgin sender ne bildińder?
- Kaspıdiń «tiri altyny» degen ne?
- Kaspıdiń baılyǵy nege dúnıe júzine áıgili dep oılaısyńdar?
- Bekire, qyzylbalyq, qortpalar nege «Qyzyl kitapqa engizilgen?
- Ýyldyryqtyń qandaı paıdasy bar eken?
- Balyqtardy nege konservileıdi?

• Toptastyrý strategıasy
Balyqtyń paıdasy
•
• Sabaqty óleń joldarymen qorytyndylaý.
Tabıǵat Ana qushaǵyn saıalaıyq,
Qorǵaý úshin kúsh - jiger aıamaıyq.
Ol bolmasa, sen joqsyń osyny uq,
Adamzat! Tabıǵatty aıalaıyq.
İÚ Úıge tapsyrma
Úıge 125 - 126 - betterdi oqý. Qosymsha málimetter izdený.
Balyqtardyń biz estimegen túrleri týraly málimet izdestirý.

Ú Baǵalaý
Toptardy baǵalaý, madaqtaý.
Top basshylarynyń baǵasyn tyńdaý.
Muǵalim baǵasy.