Qazaqstanda jumys berýshiler endi jumysqa qabyldaý kezinde bilim týraly dıplommen qatar kásibı biliktilikti taný týraly qujatty da esepke ala alady. Tıisti ózgerister Qazaqstan Respýblıkasynyń 2026 jylǵy 7 shildedegi Zańynda bekitilgen, ol Eńbek kodeksiniń 32-babyn naqtylaıdy. Jańa engizý týraly korporatıvtik quqyq salasyndaǵy sarapshy Aleksandr Danılovskı aıtyp berdi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Túzetýler eńbek shartyn jasasý úshin qajetti qujattar tizbesine qatysty. Bul rette kásibı biliktilikti taný týraly qujat jańa qural emes — ol Eńbek kodeksiniń 32-baby 1-tarmaǵynyń 3-tarmaqshasynda 2023 jyly-aq paıda bolǵan.
Danılovskıdiń aıtýynsha, ózgerister dıplomnyń mańyzyn joǵaltqanyn bildirmeıdi. «Ol dıplomnyń ornyna emes, onymen birge qoldanylady — dıplom negizgi qujat bolyp qala beredi. Shyn máninde, bul jumys berýshige adamnyń on jyl burynǵy qaǵazǵa emes, qazirgi naqty bilimi men daǵdysyn kórsetetin taǵy bir tásil. Negizgi qujat — áli de dıplom. Qosymsha qujat — kásibı biliktilikti taný týraly qujat. Ony satyp alý múmkin emes: ony akkredıttelgen taný ortalyǵy emtıhan tapsyrǵannan keıin beredi, teorıa men praktıka. Árıne, bul 2023 jylǵy 4 shildedegi "Kásibı biliktilikter týraly" Zań belgilegen júıemen baılanysty. Al eń mańyzdysy — bul dıplomy joq, biraq sheberligi bar adamdarǵa arnalǵan: sheberler, qyzmet kórsetý salasynyń mamandary, mıkrobiliktilik ıeleri. Adam jyldar boıy qolónermen joǵary deńgeıde aınalysady, biraq resmı túrde eńbek naryǵynda "kórinbeıdi" — osy qujat ony zańdastyrady», — dep túsindirdi sarapshy.
Danılovskıdiń atap ótýinshe, jańa norma eń aldymen qyzmetkerlerdiń eki sanatyna arnalǵan. Birinshisi — beıindi dıplomy joq, biraq praktıkalyq tájirıbesi men kásibı daǵdysy bar adamdar. Bul jaǵdaıda biliktilikti taný týraly qujat jumys berýshi aldynda quzyrettiligin resmı rastaýǵa jáne "sur" jumyspen qamtý aımaǵynan shyǵýǵa múmkindik beredi. Ekinshi sanat — jekelegen zańdar boıynsha lısenzıa, atestattaý nemese sertıfıkattaý túrinde biliktilikti mindetti rastaý qarastyrylǵan mamandar. Sarapshynyń aıtýynsha, olar úshin is júzinde eshteńe ózgergen joq — tıisti logıka endi Eńbek kodeksinde aıqynyraq kórsetilgen.
Mamandyǵy boıynsha jumys isteıtin jáne beıindi dıplomy bar adamdarǵa kásibı biliktilikti taný týraly qujatty rásimdeýdiń qajeti joq.
«Kóptegen mamandyqtar úshin bul erikti nárse. Mindetti taný tek jeke zań burynnan ruqsat — lısenzıa, atestattaý, sertıfıkattaý talap etken jaǵdaıda ǵana qajet. Bul qujatty barlyǵynan qabyldaý sharty retinde talap etýge bolmaıdy: 32-baptyń 6-tarmaǵy bapta kórsetilmegen qujattardy suratýǵa tyıym salady. "Bolǵan jaǵdaıda" degen tujyrym: adam ákelse qaraımyz, biraq ony alýǵa jibermeımiz degendi bildiredi», — dep túıindedi Danılovskı.