Qazaqstan EAEO elderi arasynda syrtqy qaryzdyń ósýi boıynsha kósh bastap tur

2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstannyń syrtqy memlekettik qaryzy jyldyq mánde 6,5%-ǵa ósip, 17,2 mlrd dollarǵa jetti. Bul Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq elderi arasyndaǵy eń joǵary kórsetkish, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.

Salystyrý úshin, Reseıde syrtqy memlekettik qaryz nebári 2,2%-ǵa (55,5 mlrd dollarǵa deıin), Armenıada 4,2%-ǵa (6,6 mlrd dollarǵa deıin), al Qyrǵyzstanda 0,5%-ǵa (5,2 mlrd dollarǵa deıin) tómendegen. Mundaı derekterdi Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıa keltiredi.

Sonymen qatar, ulttyq valútalardaǵy memlekettik qaryzdyń (syrtqy jáne ishki) jalpy ósýi boıynsha Reseı (23,1%) men Qyrǵyzstan (20,5%) kósh bastap tur. Qazaqstanda bul kórsetkish 14,8% qurap, 38,5 trln teńgege jetti.

EAEO elderiniń memlekettik qaryz qurylymynda ishki qaryzdyń ósýi aıasynda syrtqy qaryz alý úlesiniń tómendeý úrdisi saqtalýda. Qazaqstanda ishki qaryz 20%-ǵa — 30 trln teńgege deıin ósti.

Odaq elderi búdjetteriniń taldaýy birinshi jartyjyldyqta Armenıada (0,2 mlrd dollar) jáne Qyrǵyzstanda (0,5 mlrd dollar) profısıt tirkelgenin kórsetti. Reseıde búdjet tapshylyǵy 32%-ǵa — 76,8 mlrd dollarǵa deıin ósti, al Qazaqstan tapshylyqtyń ósý qarqyny boıynsha eń joǵary kórsetkishti kórsetti — jyldyq mánde 38,8%, 4,4 mlrd dollarǵa deıin.

Tek Armenıada ǵana kiristerdiń ósýi shyǵystardyń ósýinen ozyp, búdjettiń jaǵdaıyn jaqsartty. Qazaqstanda, Qyrǵyzstanda jáne Reseıde shyǵystar kiristerden jyldam ósti, bul Qyrǵyzstanda profısıttiń qysqarýyna, al Qazaqstan men Reseıde tapshylyqtyń ulǵaıýyna ákeldi.

Armenıa men Qazaqstanda shyǵystardyń eń úlken baby áleýmettik sala bolyp qalýda — tıisinshe 50% jáne 36%. Qazaqstanda ekonomıkany damytýǵa da aıtarlyqtaı úles (30%) tıesili.

Qazaqstan búdjetiniń kiristerinde QQS 35% qurady — bul kórsetkish tek Reseıde joǵary (46%). Eki eldiń de kiristerindegi qosylǵan qun salyǵynyń úlesi jyldyq mánde ósti.

Buǵan deıin Qazaqstannyń memlekettik qaryzǵa qyzmet kórsetýge jumsaǵan shyǵystary 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda 2,1 trln teńgege jetip, bir jylda 26,3%-ǵa óskeni habarlanǵan.