Qazaqstan qalalarynyń búdjetteri memlekettik rámizderdi kútip ustaýǵa jyl saıyn ondaǵan mıllıon teńge jumsaıdy. Naqty somalar, tehnıkalyq málimetter jáne shyǵyndardyń sebepteri jýrnalısik tergeý barysynda belgili boldy, dep habarlaıdy infohub.kz.
Eń kóp qarajat Astanaǵa jumsalady. Nura aýdany ákimi apparatynyń habarlaýynsha, 2024 jyly basty memlekettik týǵa qyzmet kórsetýge jáne mata satyp alýǵa 23,9 mıllıon teńge, 2025 jyly 20,8 mıllıon teńge jumsalǵan. 2026 jylǵa 24,9 mıllıon teńge josparlanǵan.
Elordalyq tý — elimizdegi eń úlken tý. Bıiktigi 111 metr tý ustaǵysh 30-15 metrlik matany ustap tur. Onyń aýdany 450 sharshy metr, salmaǵy 100 kılogrammǵa jýyq. Mundaı bir mata 2,12 mıllıon teńge turady. 2026 jyly nysanǵa «KomJolStroy» JSHS qyzmet kórsetedi.
Shymkentte somalar azdaý, biraq týlardy jıi aýystyrady — mata jel men aýa raıynan tez tozady. Qalanyń İshki saıasat basqarmasy habarlaǵandaı, 2024 jyly Táýelsizdik alańyndaǵy tý ustaǵyshqa qyzmet kórsetýge 8 mıllıon teńge, 2025 jyly 11 mıllıon teńge jumsalǵan. 2026 jylǵa konkýrstan keıin 8,5 mıllıon teńge josparlanǵan. Ótken eki jylda tý 20 ret aýystyrylǵan, bıyl taǵy toǵyz ret aýystyrý josparlanyp otyr. Shymkent týynyń ólshemi — 16-8 metr. Ol arnaıy kóshe tor matasynan — polıteksten tigiledi. Bir mata shamamen 900 myń teńge turady. Qalǵan aqsha bıiktiktegi jumystarǵa, elektr qozǵaltqyshyn jóndeýge jáne arqandardy maılaýǵa jumsalady. 2026 jyly nysanǵa «Qaraǵandy Kórkem» JSHS qyzmet kórsetedi.
Almatyda basty tý «Medeý» taý shańǵy kesheninde jelbireıdi. Qala ákimdigi 2024 jyly ony kútip ustaýǵa 9 mıllıon teńge, 2025 jyly 14 mıllıon teńge bólgen, al 2026 jylǵa 12 mıllıon teńge josparlanǵan. Mata mólsheri — 7-14 metr. Bıyl ony daıyndaý, ornatý jáne qyzmet kórsetýmen «Almatygoroformlenıe» JSHS aınalysady.
Pavlodarda memlekettik rámizder alańyndaǵy jaǵdaı múldem basqa. Ákimdiktiń aıtýynsha, tý ustaǵyshty kútip ustaý, tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne jańa matalar satyp alý jumystaryn demeýshiler tolyq tóleıdi. Qala búdjeti buǵan qarajat bólmeıdi. Mundaǵy mata da 7-14 metr. Nysan arnaıy kúzetilmeıdi jáne kúzetke qosymsha búdjet qarajaty jumsalmaıdy.
Týlardyń tártibin ártúrli qadaǵalaıdy. Astanada bul mindetti qyzmetter atqarady, Shymkentte alań táýlik boıy kúzetiledi, kameralar polısıa departamentine qosylǵan. «Medeýde» de beınebaqylaý jumys isteıdi, keıde tý ustaǵyshtyń janynda usaq zaqymdar tirkeledi — kólikti abaısyz turǵyzýdan nemese qar tazalaý tehnıkasynyń jumysynan.