2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda jeke kásipkerler jasaǵan ákimshilik quqyqbuzýshylyqtardyń jartysynan kóbi aıyppul salýmen aıaqtaldy. Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń Quqyqtyq statısıka jáne arnaıy esepke alý komıtetiniń derekterine sáıkes, aqshalaı óndirip alý úlesi rekordtyq 52%-ǵa jetti, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Statısıka kórsetkendeı, 2023 jyldan bastap jeke kásipkerlerge taǵaıyndalatyn ákimshilik jazalar sany anyqtalǵan quqyqbuzýshylyqtar sanynyń azaıýyna baılanysty qysqarýda. Alaıda osy kezeńde jaza qurylymy aıtarlyqtaı ózgerdi.
Ótken jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda ákimshilik quqyqbuzýshylyqtardyń tek 31,6%-y aıyppulmen aıaqtalsa, 2026 jyldyń qańtar–maýsym aılarynda aqshalaı óndirip alý 52% jaǵdaıda taǵaıyndalǵan. Osylaısha, qazir JK jasaǵan árbir ekinshi buzýshylyq aıyppulǵa ákep soǵady.
Sonymen qatar, aıyppuldardyń jalpy ákimshilik jazalar qurylymyndaǵy úlesi qarastyrylyp otyrǵan kezeńdegi eń joǵary deńgeıge jetti. Al eskertýler sany jyl saıyn azaıyp keledi, kerisinshe aqshalaı óndirip alýlar sany artýda.
Zertteýde atap ótilgendeı, bıznes ókilderi mundaı úrdisti fıskaldyq júktemeniń kúsheıýi retinde jıi qabyldaıdy.
Ákimshilik isterdiń jalpy sanynyń azaıýyna qaramastan, aıyppuldar sanynyń artýy esebinen kásipkerlerge qarjylyq qysym kúsheıip otyr.
Jeke kásipkerlerge salynǵan ákimshilik aıyppuldardyń jalpy somasy salystyrmaly túrde turaqty bolyp, jylyna 5,1-den 7,9 mlrd teńgege deıin quraıdy. 2026 jyldyń alǵashqy alty aıynda kásipkerlerge jalpy somasy 3,2 mlrd teńge kóleminde aıyppul salyndy, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 10,8%-ǵa artyq.
Degenmen, barlyq eseptelgen somalardy óndirip alý múmkin emes. Statısıka boıynsha, salynǵan aıyppuldardyń shamamen 60–65%-y ǵana naqty tólenedi.
Bul aıyrmashylyq kásipkerlerdiń bir bóligi aıyppuldardy jeńildetilgen tártippen óteýimen, al basqalary sotta sheshimge shaǵymdanýymen nemese tólemderdiń májbúrlep óndirilýimen túsindiriledi.