2027 jyly respýblıkalyq búdjettiń memlekettik qaryzǵa qyzmet kórsetýge jumsalatyn shyǵyndary bilim berý men densaýlyq saqtaýǵa arnalǵan jıyntyq shyǵyndardan asýy múmkin. Mundaı parametrler «2027–2029 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq búdjet týraly» zań jobasynda qarastyrylǵan, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Qujatqa sáıkes, kelesi jyly memlekettik qaryzǵa qyzmet kórsetýge 3,561 trln teńge bólý usynylyp otyr. Salystyrý úshin, «Densaýlyq saqtaý» fýnksıonaldyq toby boıynsha shyǵyndar 2,673 trln teńgeni qurasa, bilim berýge taǵy 857,7 mlrd teńge qarastyrylǵan.
Osylaısha, bilim berý men densaýlyq saqtaý birge respýblıkalyq búdjetke 3,530 trln teńgege túsedi. Qaryzǵa qyzmet kórsetý shamamen 30,4 mlrd teńgege, ıaǵnı 0,9%-ǵa qymbat bolady.
Bul rette sóz respýblıkalyq búdjettiń tıisti fýnksıonaldyq toptar boıynsha shyǵyndary týraly bolyp otyr. Bul somaǵa jergilikti búdjetterden qarjylandyrylatyn mektepter, aýrýhanalar jáne basqa da áleýmettik nysandarǵa arnalǵan barlyq shyǵyndar kirmeıdi.
Jobaǵa sáıkes, kelesi eki jylda jaǵdaı ózgeredi. 2028 jyly qaryzǵa qyzmet kórsetýge shamamen 3,676 trln teńge jumsaý josparlansa, bilim berý men densaýlyq saqtaýǵa birge shamamen 3,935 trln teńge jetedi. 2029 jyly tıisti kórsetkishter shamamen 3,650 trln jáne 3,982 trln teńgeni quraıdy.
Aıta keteıik, qaryzǵa qyzmet kórsetý shyǵyndarynyń bilim berý men densaýlyq saqtaý shyǵyndarynan asýy 2027 jylǵy búdjet úshin jańalyq emes. Qoldanystaǵy 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan búdjette sol 2027 jylǵa memlekettik qaryzǵa qyzmet kórsetýge 4,19 trln teńge qarastyrylǵan, al bilim berý men densaýlyq saqtaýǵa birge 3,19 trln teńge bólingen. Aıyrmashylyq 1 trln teńgeden asqan. Jańa búdjet jobasynda qaryzǵa qyzmet kórsetý shyǵyndary 3,56 trln teńgege deıin tómendetilip, bilim berý men densaýlyq saqtaýǵa arnalǵan jıyntyq shyǵyndar 3,53 trln teńgege deıin ulǵaıtylǵan. Nátıjesinde aıyrmashylyq 30,4 mlrd teńgege deıin qysqarǵan.
Qaryzǵa qyzmet kórsetý boıynsha júktemeniń ósýi qazirdiń ózinde baıqalýda. Buǵan deıin «Kýrsıv» jazǵandaı, 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda Qazaqstan bul maqsattarǵa 2,1 trln teńge jumsaǵan, bul bir jyl burynǵydan 26,3%-ǵa kóp. Al memlekettik qaryzdyń ózi áldeqaıda baıaý ósip, 14,7%-ǵa artyp, 40,9 trln teńgeni quraǵan. Qaryzǵa qyzmet kórsetý barlyq búdjet shyǵyndarynyń shamamen 11%-yn quraǵan, bir jyl buryn bul kórsetkish 9,6% bolǵan.
Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵynyń Analıtıkalyq ortalyǵynda shyǵyndardyń jedel ósýin mindettemeler kóleminiń ulǵaıýymen ǵana emes, sonymen qatar joǵary paıyzdyq mólsherlemeler jaǵdaıynda jańa qaryzdardyń qymbattaýymen túsindirgen. Sonymen qatar, Ulttyq qor qarajatyn paıdalaný azaıǵan saıyn búdjet naryqtyq qaryzdyq qarjylandyrýǵa kóbirek súıenedi, bul memleketke qymbatqa túsedi.