Qazaqstanda qarjy ónimderine qoıylatyn jańa talaptar bekitildi. Endi bankter men mıkroqarjy uıymdary barlyq shyǵyndardy ashyp kórsetýge, ónimderdiń jaramdylyǵyn tekserýge jáne qosymsha qyzmetterdi tańýdan bas tartýǵa mindetti, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń (QRDA) qaýlysy 2026 jylǵy 3 tamyzda qol qoıyldy. Ol bankterge, mıkroqarjy jáne saqtandyrý uıymdaryna, sondaı-aq brokerlerge qatysty.
Negizgi talaptardyń biri qyzmetterdiń qunyna qatysty. Qarjy uıymdary komısıalar men tólemderdi ǵana emes, sonymen qatar klıentterdiń sırek paıdalanatyn qosymsha qyzmetterge jumsaıtyn shyǵyndaryn da baǵalaýy tıis. Qujatta: «Qarjy óniminiń ádil quny sapalyq jáne sandyq kórsetkishter (metrıkalar) men ındıkatorlar negizinde aıqyndalady», — dep kórsetilgen.
Qosymsha qyzmetterge qatysty erejeler bólek belgilengen. Olardy klıenttiń jeke kelisiminsiz kelisimshartqa nemese ótinishke aldyn ala belgilengen órister retinde engizýge bolmaıdy. Sondaı-aq qarjy óniminiń mańyzdy sharttaryn, qunyn jáne táýekelderin jasyrýǵa tyıym salynady.
Keıbir nesıeler úshin kelisimshart jasalǵannan keıin 14 kúntizbelik kún ishinde aıyppulsyz qarjy óniminen nemese qosymsha qyzmetten bas tartý quqyǵy engiziledi. Bul kepilsiz nesıelerge jáne olarmen baılanysty erikti saqtandyrýǵa qatysty.
Qarjy ónimderiniń jarnamasy da qatańyraq tekseriletin bolady. Jarnamada klıentte qun, kiristilik nemese táýekelder týraly jalǵan túsinik qalyptastyrýǵa bolmaıdy, al ónimniń artyqshylyqtaryn yqtımal táýekelder týraly aqparatqa zıan keltire otyryp bólip kórsetýge tyıym salynady. Talaptarda: «Jarnamalyq materıaldar qarjy qyzmetterin tutynýshyny qarjy óniminiń sıpattamalary, quny, kiristiligi, táýekelderi týraly adastyra alatyn aqparatty qamtymaýy tıis», — dep atap kórsetilgen.
Qarjy uıymy belgili bir ónimniń qandaı klıentter sanatyna arnalǵanyn, onyń ishinde olardyń qarjylyq jaǵdaıy men táýekelderin eskere otyryp anyqtaýy kerek. Eger ónim adamnyń maqsattaryna, múmkindikterine nemese qarjylyq jaǵdaıyna sáıkes kelmese, ony usynýǵa nemese berýge bolmaıdy.
Jańa erejeler qarjy ónimderiniń turaqty monıtorıńin de qarastyrady. Joǵary táýekelder nemese buzýshylyqtar anyqtalǵan jaǵdaıda, uıym sharttardy ózgerte alady, qosymsha qyzmetterdi alyp tastaı alady, klıentterdi aqparattandyrýdy jaqsarta alady nemese ónimdi usynýdy shekteı nemese toqtata alady.
Talaptar, atap aıtqanda, nesıelerge, mıkrokredıtterge, merzimdi salymdarǵa, jekelegen saqtandyrý ónimderine jáne brokerlik qyzmetterge qoldanylady. Mundaı ónimder týraly qarjy uıymdary olardyń pasporty bekitilgennen keıin 10 jumys kúni ishinde ýákiletti organǵa habarlaýy tıis.
Qaýly ol alǵash ret resmı jarıalanǵannan keıin 60 kúntizbelik kún ótken soń kúshine enedi. Qoldanystaǵy qarjy ónimderi úshin talaptar engizilgennen keıin jospardan tys monıtorıń júrgizýge alty aı merzim belgilengen.