Qazaqstanda alǵash ret maınıngti memlekettik krıptorezervti tolyqtyrý úshin paıdalaný kózdelýde. İri kompanıalarǵa on jyldyq kezeńge shekti tarıfter boıynsha elektr energıasy usynylady, biraq onyń ornyna olar memleketke óndirilgen sıfrlyq aktıvterdiń bir bóligin tegin berýge mindetti bolady, dep habarlaıdy Orda.kz.
Mundaı sqema strategıalyq sıfrlyq maınıngti júzege asyrýdyń jańa erejelerinde qarastyrylǵan. Bul salaǵa kezekti salyq emes, memlekettiń iri maınıng kompanıalarymen yntymaqtastyǵynyń jańa modeli. Maınerlerge elektr stansıalarynan tikeleı uzaq merzimdi elektr energıasy kvotalaryna qol jetkizý beriledi. Onyń ornyna olar aı saıyn óndirilgen krıptovalútanyń bir bóligin Astana Hub qoryna aýdarady. Sodan keıin aktıvter Ulttyq banktiń Ulttyq ınvestısıalyq korporasıasynyń senimgerlik basqarýyna túsedi jáne ulttyq strategıalyq krıptorezervti tolyqtyrý úshin paıdalanylady. Shyn máninde, memleket iri maınerlerge kelisimdi usynady: salystyrmaly túrde arzan jáne kepildi energıa krıptovalúta úlesiniń ornyna.
Búkil óndiristiń 10% emes, tek bir bóligin berý qajet. Aldymen alynǵan sıfrlyq aktıvter qunynan maınerdiń elektr energıasy, energıany berý, qýatty teńgerimdeý jáne ulttyq jelilerdi paıdalaný shyǵyndary shegeriledi. Qalǵan kólemniń 10% memleketke tıesili. Berý óteýsiz bolady - maıner krıptovalúta úshin aqsha nemese ózge de qarsy ótemaqy talap ete almaıdy. Kompanıalar sıfrlyq aktıvterdi Astana Hub-qa aı saıyn, kelesi aıdyń 25-inen keshiktirmeı aýdarýy kerek. Strategıalyq maınıng úshin jeke krıptoámıan ashý qajet bolady. Qor kompanıalardyń eseptiligin maınıng pýldarynyń derekterimen jáne blokcheındegi tranzaksıalarmen salystyra alady. Eger aýdıt jetispeýshilikti anyqtasa, maıner 30 kún ishinde jetispeıtin aktıvterdi berýge mindetti bolady. Artyq tólemdi kelesi aıǵa esepteýge ruqsat etiledi.
Jańa júıege barlyq maınıng kompanıalary qatysa almaıdy. Basty talaptardyń biri — qýaty keminde 150 MVt bolatyn menshikti derekterdi óńdeý ortalyǵy. Árbir maınıng qurylǵysynyń esepteý qýaty keminde 150 TH/s bolýy kerek. Sondaı-aq kompanıalarǵa eki táýelsiz baılanys jelisi, menshikti servıs ortalyǵy, bilikti mamandar jáne elektr jelilerine qosylýdyń tehnıkalyq sharttary qajet bolady. Maınerdiń salyq bereshegi, tyıym salynǵan nemese kepilge qoıylǵan múlki bolmaýy kerek. Osylaısha, mehanızm bastapqyda ınfraqurylymǵa aıtarlyqtaı qarajat salýǵa qabiletti birneshe iri oıynshylarǵa arnalǵan. Sonymen qatar, kompanıalarǵa qatar kádimgi maınıngpen aınalysýǵa tyıym salynbaıdy. Alaıda óndirilgen krıptovalúta men paıdalanylǵan elektr energıasyn bólek esepke alý qajet.
Birinshi kezeńde jetkizýshiler tizimine Býlat Nurjanov atyndaǵy Ekibastuz GRES-1 ǵana engizildi. Strategıalyq maınıng úshin jalpy kvota 300 MVt quraıdy. Elektr energıasy maınerlerge on jyldyq merzimge tikeleı kelisimsharttar boıynsha satylady. Baǵa elektr stansıasy úshin belgilengen shekti tarıften aspaýy kerek. Kvotany arnaıy komısıa arqyly alýǵa bolady. Komısıa kompanıanyń qujattaryn jáne bos qýattyń bar-joǵyn tekseredi. Eger maıner ózine baılanysty sebeptermen kelisilgen kólemnen 5% az tutynatyn bolsa, kvotany qysqartýy múmkin. Jańa model memlekettiń óndirýshi kompanıalarmen kelisimderin eske salady: bıznes uzaq merzimge resýrsqa qol jetkizedi, al el — qyzmet nátıjesinen úles alady. Tek munaı, gaz nemese metaldardyń ornyna memlekettik rezervke endi sıfrlyq aktıvter túsedi.