Qazaqstandyq joǵary oqý ornynda bir jyl oqý aqysyn tóleý úshin otbasyna birneshe aılyq jalaqy qajet bolýy múmkin. Keıbir ýnıversıtetterde baǵa 7,6 mln teńgege jetedi, bul shamamen 23 medıandyq jalaqyǵa teń, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Qazaqstandaǵy joǵary oqý oryndarynda oqý quny jyl saıyn artyp keledi. Freedom Life kompanıasy mamandarynyń anyqtaýynsha, jarıalanǵan jańa tarıfter boıynsha keıbir qazaqstandyq JOO-da oqý quny 1,1 mln teńgeden bastalady. Qazaqstanda 2026 jyldyń I toqsanyndaǵy medıandyq jalaqy 331 527 teńgeni quraıtynyn eskersek, mundaı JOO-da bir jyl oqý shamamen 3,3 jalaqyǵa teń keledi.
Alaıda Qazaqstannyń keıbir JOO-larynda oqý quny áldeqaıda joǵary. Máselen, KIMEP (Qazaqstan menedjment, ekonomıka jáne boljaý ınstıtýty) ýnıversıtetinde bir oqý jyly orta eseppen 4,9–5,88 mln teńgege túsedi, ıaǵnı shamamen 14,8–17,7 medıandyq jalaqy. Nazarbaev Ýnıversıtetinde oqý odan da qymbat – jylyna 7,6 mln teńge, bul shamamen 23 medıandyq jalaqy.
Bir oqý jylyn tóleý úshin qansha medıandyq jalaqy qajet. Negizgi kórsetkish: Qazaqstandaǵy medıandyq jalaqy – 331 527 teńge (2026 jyldyń I toqsanynyń qorytyndysy boıynsha). Ýnıversıtetter: Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ – 1,1–1,9 mln tg (3,3–5,7 jalaqy); G. Dáýkeev atyndaǵy AEjBÝ – 1,2–1,7 mln tg (3,6–5,1); Narxoz – 1,4–2,3 mln tg (4,2–6,9); Turan – 1,48–1,81 mln tg (4,5–5,5); QazBSQA – 1,9–2,0 mln tg (5,7–6,0); KIMEP – 4,9–5,88 mln tg (14,8–17,7); Nazarbaev Ýnıversıteti – 7,6 mln tg (≈23). Derekkóz: Freedom Life kompanıasy.
Búdjetke túsetin salmaqty baǵalaý úshin mamandar otbasy bilimge jalpy jyldyq búdjetiniń 15%-nan aspaıtyn somany jumsaıdy degen erejeni qabyldady. Mysaly, JOO-da bir jyl oqý aqysy 1,5 mln teńge bolsa, otbasyna aıyna shamamen 833 myń teńge jıyntyq tabys qajet. Bul bir qazaqstandyq jumyskerdiń medıandyq jalaqysynan 2,5 esege jáne ortasha jalaqydan (I toqsanda 461 486 teńge) 1,8 esege joǵary.
Esepteý boıynsha JOO-da oqý aqysyn tóleý kezindegi qolaıly aılyq otbasy búdjeti: oqý quny jylyna 7,6 mln tg bolǵanda otbasy tabysy aıyna 4,22 mln tg bolýy kerek; 5 mln tg – 2,78 mln tg/aı; 2 mln tg – 1,11 mln tg/aı; 1,5 mln tg – 833 myń tg/aı; 1,2 mln tg – 667 myń tg/aı. Bir jumyskerdiń tabysy otbasynyń jıyntyq búdjetin, jınaqtaryn, balalar sanyn jáne mindetti shyǵystaryn kórsetpeıdi. Degenmen esepteýler kórsetkendeı, aldyn ala jınaqtaýsyz oqý aqysyn tóleý, eń aldymen, jalpy tabysy ortasha deńgeıden aıtarlyqtaı joǵary otbasylarǵa qoljetimdi. Derekkóz: Freedom Life kompanıasy.
Eger otbasynda eki adam jumys istep, árqaısysy medıandyq jalaqy alsa, olardyń jıyntyq tabysy aıyna nebári 663 myń teńgeni quraıdy. Bul taldaýshylar oqý aqysyn tóleý úshin qolaıly dep sanaǵan somadan az, ıaǵnı mundaı otbasy bilimge óz tabysynyń 15%-nan artyǵyn jumsaýǵa májbúr bolady.
Sondaı-aq, qazaqstandyqtar balalaryna bilim depozıtterin asha alatynyn eske salamyz, bul oqý aqysyn jınaqtaýǵa kómektesedi.