Álemde 450 myńnan astam adam aldaǵy alty aıda El-Nıno tabıǵı qubylysynan týyndaǵan rekordtyq ystyqtan qaza tabýy múmkin. Bul boljam Climate Impact Lab jáne Chıkago ýnıversıteti klımatologtarynyń birlesken baıandamasynda aıtylǵan, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
El-Nıno — Tynyq muhıttyń ortalyq jáne shyǵys ekvatorlyq bóligindegi betki sýlar ádettegiden aıtarlyqtaı jyly bolatyn tabıǵı klımattyq qubylys.
Ǵalymdardyń pikirinshe, ystyqtyń saldary búkil álemdi qamtıdy — Indonezıadan Úndistanǵa, Nıgerıadan AQSH-qa deıin. Qurǵaqshylyq, orman órtteri men sý tasqynynan jańa ólimder kóp bolady dep kútilýde.
Zertteýshiler halyqty qorǵaý sharalaryn qoldanýǵa shaqyrdy. Olarǵa mynalar jatady: ystyqty dálirek boljaý, adamdar aýa raıynan bas saýǵalaıtyn salqyndatý pýnktterin ashý, eń ystyq kezeńderde medısınalyq mekemeler shtatyn ulǵaıtý jáne ashyq aýada jumys isteıtin qyzmetkerlerdi qorǵaý.
«451 myń adam degen baǵa tym úlken, adamdy abyrjytyp jiberýi múmkin, biraq oǵan ata-analar men balalar, ájeler men atalar, kórshiler, jumysqa baryp, otbasyn asyrap, óz ómirin jalǵastyryp jatqan adamdar kiredi», — dedi baıandamanyń teń avtory, profesor Maıkl Grınstoýn.
Ystyqtan ólim 2027 jyldyń qyrkúıeginen aqpanyna deıin artady dep kútilýde.
Ǵalymdardyń baǵalaýynsha, aldaǵy alty aıda eń kóp zardap shegetin elder — Nıgerıa, Indonezıa, Sýdan, Úndistan jáne Brazılıa. AQSh ta eń kóp zardap shegetin 20 eldiń qatarynda, onda ystyqtan taǵy 3500 ólim boljanyp otyr.