Amerıkalyq kolejdik fýtbol áleminde AP Top-25 saýalnamasy — bul tek reıtıń emes, búkil maýsymnyń barysyn aıqyndaıtyn basty ólshem. Bul tizim jankúıerler men sarapshylardyń nazaryn aýdaryp qana qoımaı, komandalardyń kúsh-qýatyn baǵalaýdyń biregeı tásiline aınalǵan. AP saýalnamasynyń tarıhy men erekshelikteri týraly 10 qyzyqty faktini nazarlaryńyzǵa usynamyz, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Birinshiden, AP Top-25 saýalnamasy 1936 jyly alǵash ret jarıalanǵan. Sol kezde ol tek 20 komandany qamtyǵan edi, al búginde tizim 25 orynǵa deıin keńeıtilgen. Bul reıtıńti Associated Press agenttiginiń sport jýrnalıseri daýys berý arqyly anyqtaıdy, ár maýsym saıyn olardyń pikiri komandalardyń taǵdyryna tikeleı áser etedi.
Ekinshiden, saýalnama tarıhyndaǵy eń uzaq úzdiksiz kóshbasshylyq rekordy Oklahoma ýnıversıtetine tıesili. 1953 jyldan 1957 jylǵa deıin bul komanda 47 apta boıy birinshi oryndy saqtap qalǵan. Mundaı turaqtylyq kolejdik fýtbolda áli eshkim qaıtalaı almaǵan.
Úshinshiden, AP saýalnamasyndaǵy eń jas komanda — 2013 jylǵy Florıda shtatynyń ýnıversıteti. Sol jyly olar alǵash ret tizimge enip, birden úzdik ondyqqa ornalasqan. Bul jaǵdaı jas komandalardyń da joǵary deńgeıde oınaı alatynyn dáleldedi.
Tórtinshiden, saýalnama tarıhyndaǵy eń kóp birinshi orynǵa ıe komanda — Alabama ýnıversıteti. Olar 100-den astam ret reıtıńtiń basynda turǵan. Bul kórsetkish olardyń kolejdik fýtboldaǵy ústemdigin aıqyn kórsetedi.
Besinshiden, AP Top-25 saýalnamasyndaǵy eń úlken sekiris 2007 jyly tirkelgen. Kanzas ýnıversıteti bir apta ishinde 17 orynǵa kóterilip, 24-shi orynnan 7-shi orynǵa jetken. Mundaı kúrt ózgeris saýalnamanyń dınamıkalyq sıpatyn kórsetedi.
Altynshydan, saýalnamadaǵy eń joǵary deńgeıdegi komandalardyń kópshiligi Ońtústik-Shyǵys konferensıasynan (SEC) shyǵady. Bul konferensıa sońǵy onjyldyqta reıtıńte únemi basymdyq tanytyp keledi, bul onyń joǵary deńgeıin dáleldeıdi.
Jetinshiden, AP saýalnamasynyń tarıhynda tek bir ǵana komanda birinshi orynnan túsip qalmaı, maýsymdy jeńispen aıaqtaǵan. Bul — 1972 jylǵy IýSK (Ońtústik Kalıfornıa ýnıversıteti) komandasy. Olar búkil maýsym boıy birinshi oryndy saqtap, chempıon atanǵan.
Segizinshiden, saýalnamadaǵy eń kóp qatysqan komanda — Notr-Dam ýnıversıteti. Olar 900-den astam apta boıy tizimde bolǵan, bul olardyń turaqty joǵary deńgeıin kórsetedi.
Toǵyzynshydan, AP Top-25 saýalnamasyndaǵy eń jas oıynshy — 2018 jyly Tehas ýnıversıtetiniń quramynda oınaǵan Kolın Makkartı. Ol 17 jasynda reıtıńtegi komanda sapynda alańǵa shyqqan.
Onynshydan, saýalnamanyń eń sońǵy jańalyǵy — 2024 jyldan bastap pleı-off júıesiniń keńeıýi. Endi 12 komanda chempıondyq ataqqa talasa alady, bul AP reıtıńiniń mańyzdylyǵyn odan ári arttyrdy. Bul ózgeris kolejdik fýtboldyń bolashaǵyna úlken áser etetini sózsiz.