Kolýmbıanyń ókilettigi aıaqtalyp kele jatqan prezıdenti Gýstavo Petro 20 shildede — Táýelsizdik kúninde — qoshtasý sózin aıtpaq. Ol budan buryn jaqtastaryn jalpyhalyqtyq jıynǵa shaqyrǵan edi. Saılaýdan keıingi shıelenis pen aldaǵy bılik aýysý aıasynda ótetin bul sharaǵa narazylyq sherýleri de qosylýy múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz.
Petro 6 shildedegi jazbasynda: «Táýelsizdik pen áleýmettik reformalardy qorǵaý úshin jalpy jumyldyrý» dep, qoshtasý sózin tyńdaýǵa shaqyrdy. Bul kún sonymen qatar jańa parlamenttiń alǵashqy otyrysyna sáıkes keledi. Saılanǵan prezıdent Abelrardo de la Esprıella 7 tamyzda ant berip, qyzmetine kirisedi.
Zań shyǵarýshylar qaraýǵa tıis birinshi másele — de la Esprıellanyń ınaýgýrasıany Bogotadaǵy parlamentten ońtústik Kolýmbıadaǵy áskerı bazaǵa aýystyrý týraly ótinishi. Ol bul sheshimdi «Otan qaharmandary men demokratıa men bostandyqty qorǵaǵan áskerılerge qurmet kórsetý» dep túsindirdi.
Petro bul usynysty qabyldamaı, 12 shildede «eshbir áskerı mekemeni» rásimge paıdalanýǵa bolmaıtynyn buıyrdy. «Áskerı jáne polısıa bazalary jańa prezıdent ant bergenge deıin meniń basqarýymda qalady», — dep jazdy ol. Sondaı-aq, bılik tapsyrý tártibi boıynsha prezıdent parlamenttiń tolyq sesıasy aldynda ant berýi kerektigin eske saldy.
Sol úndeýinde Petro «Kolýmbıanyń ulttyq egemendigine halyqtyń erkin tańdaý quqyǵyn ıemdengisi kelgen sheteldikter tarapynan qol suǵyldy» dep málimdep, ótken aıdaǵy saılaýda alaıaqtyq pen sheteldik aralasý bolǵanyn qaıtalady. Onda de la Esprıella bir paıyzdan az daýys aıyrmasymen jeńiske jetken edi.
Daýys berýden keıin Petro Izraıldi saılaýǵa aralasty dep aıyptap, sheteldik kúshter Kolýmbıanyń Ulttyq tirkeý veb-saıtyna enip, saılaý derekterin burmalaǵanyn alǵa tartty. «Buǵan qabiletti álemdegi jalǵyz sýbekt — Izraıl memleketi», — dedi ol, eshqandaı dálel keltirmeı. Kolýmbıa Bas ınspektory Gregorıo Elhach bul aıyptaýlardy joqqa shyǵaryp, halyqaralyq baqylaýshylar alaıaqtyqtyń eshqandaı dálelin tappaǵanyn aıtty.
Petro beıbit bılik aýysýdy ýáde etkenimen, 7 tamyzdaǵy ınaýgýrasıaǵa qatyspaıtynyn málimdedi. Al AQSh prezıdenti Donald Tramp qoldaǵan, Izraıldi jaqtaǵan ońshyl zańger de la Esprıella Petrony «tóńkeris» jasaýǵa daıyndalyp jatyr dep aıyptady. Onyń aıtýynsha, Petro eshqandaı dálelsiz onyń qyzmetke kirýine kedergi jasaýǵa tyrysyp otyr.
De la Esprıella Izraılmen dıplomatıalyq qarym-qatynasty qalpyna keltirýge ýáde berip, Kolýmbıanyń Ierýsalımde elshilik ashý jáne Ońtústik Afrıkanyń Halyqaralyq sotta Izraıldi genosıd dep aıyptaýyn qoldaýdan bas tartý josparlaryn jarıalady. Petro 2024 jyly Gazadaǵy soǵysqa baılanysty Izraılmen qarym-qatynasty úzgen bolatyn. Ol izbasaryn «genosıdke seriktes» dep atady.
Sonymen qatar, de la Esprıella Petronyń azamattyq baǵynbaý týraly úndeýlerin «qalalyq terorızm» dep baǵalap, konstıtýsıalyq tártipke qarsy áreketterge «eshqandaı keshirim» bolmaıtynyn eskertti.