Afrıkadaǵy 1 mıllıardqa jýyq adam kúndelikti tamaq pisirý úshin áli kúnge deıin kómir nemese otynǵa táýeldi. Halyqaralyq energetıka agenttiginiń (HEA) málimetinshe, bul otyn túrlerinen bolatyn úı ishindegi aýanyń lastanýy qurlyqta jyl saıyn shamamen 850 myń adamnyń ómirin qıýda. Naırobıde turatyn kásipker Merı Kavýta eki jyl buryn kómir peshin paıdalanǵan edi, biraq qazir ındýksıalyq plıtaǵa aýysqan. Onyń aıtýynsha, jańa plıta áldeqaıda jyldam pisiredi, úıde tútin bolmaıdy, al kúndelikti shyǵyn 80 sentke deıin tómendegen.
Kavýta sıaqty mıllıondaǵan afrıkalyqtar klımattyq sebeptermen emes, taza aspazdyq qurylǵylardyń qoljetimdiligine baılanysty aýysýda. Bul qurylǵylar kómirtegi kredıtterimen qarjylandyrylady, bul kompanıalarǵa bolashaqtaǵy emısıany azaıtýdan túsetin tabysqa qarjy tartýǵa múmkindik beredi. Taza aspazdyq kompanıalar kómirtegi qarjylandyrýy Afrıkadaǵy turmystyq energıany keńeıtýdiń mańyzdy quraly bola alady dep senedi.
HEA bıylǵy maýsymda Afrıkanyń taza aspazdyq tehnologıalarǵa 900 mıllıon dollar jańa qarjylyq mindetteme alǵanyn habarlady. Parıj klımat samıtinen beri 30-dan astam el úkimeti 121 jańa saıasat engizgen. Tanzanıa prezıdenti Samıa Sýlýhý taza aspazdyqtyń ár úı sharýashylyǵyna qajettiligin atap ótti. Afrıka odaǵynyń Dar-es-Salam deklarasıasyn 30 el qabyldaǵan.
BURN kompanıasynyń negizin qalaýshysy Pıter Skotttyń aıtýynsha, kómirtegi qarjylandyrýy taza energıa ónimderin tómen tabysty otbasylarǵa qoljetimdi etti. Ol Afrıkada taza aspazdyqty keńeıtýdiń jalǵyz joly — kómirtegi jobalaryn qarjylandyrý dep sanaıdy. Naırobıdegi kompanıa 11 afrıkalyq elde 7,3 mıllıonnan astam pesh taratqan. Ádette 40 dollar turatyn tıimdi bıomassa peshi kómirtegi sýbsıdıalarynan keıin tutynýshylarǵa nebári 5 dollarǵa túsedi. Indýksıalyq plıtalar kómirtegi kredıtteri men birneshe aıǵa sozylatyn tólem josparlary arqyly qarjylandyrylady.
Synshylar kómirtegi kredıtterine tym kóp senim artý qaýipti ekenin eskertedi. Mysaly, Kenıanyń Koko Networks kompanıasy úkimetten kómirtegi kredıtterin satýǵa ruqsat ala almaı, aqpan aıynda jabyldy. WRI Kenya ókili Djordj Mvanıkı kómirtegi qarjysy ekinshi kóz bolýy kerek dep esepteıdi, óıtkeni ol ádette qurylǵylardy ornatýǵa qajetti ınvestısıadan keıin ǵana keledi. Ol tolyǵymen kómirtegi kredıtterine táýeldi bolsa, aýysý óte baıaý júretinin aıtady.
Osyǵan qaramastan, taza aspazdyq qurylǵylar taralýda. BURN kompanıasy Kenıa men Tanzanıada elektrlik aspazdyqty, al Kongo Demokratıalyq Respýblıkasy men Madagaskarda bıomassa peshterin usynady. Eco Safi Ýganda, Kenıa jáne Malavıde aýylsharýashylyq qaldyqtarynan jasalǵan otynmen jumys isteıtin peshterdi satady. Rýandada BioMassters kún energıasymen jumys isteıtin tútinsiz peshter shyǵarady, al ENEDOM Kıgalıde bıokómir óndiredi. Kavýta úshin eń bastysy — taza pesh kómirge qaraǵanda arzanyraq jáne qaýipsiz.