Қазақстандық сотталған адамның қамауда ұсталған уақытын есептеу тәртібіне қатысты шағымы Конституциялық соттың түсіндірме жасауына себеп болды: өтініш беруші қолданыстағы нормалар ауырлығы шамалас қылмыс жасаған адамдарды тең емес жағдайға қояды деп есептеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

NUR.KZ агенттігінің Конституциялық соттың баспасөз қызметіне сілтеме жасап хабарлауынша, сотқа Қылмыстық кодекстің 46-бабының бесінші бөлігінің 2-тармағын, сондай-ақ 48 және 62-баптарын Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтініш түскен. Бұл нормалар қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінің түрін айқындауды, мүлікті тәркілеуді және қамауда ұсталған уақытты жаза мерзіміне есептеуді реттейді.

Сотқа өзгенің сеніп тапсырылған мүлкін иемдену немесе ысырап ету және алаяқтық үшін сотталған қазақстандық жүгінген. Оған бұған дейін орташа қауіпсіздік мекемесінде өтеу шартымен бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалған.

«Өтініш берушінің пікірінше, заңнама ауырлығы шамалас қылмыс жасаған адамдар үшін жазаны өтеу жағдайлары мен қамауда ұсталған уақытты есептеу тәртібінде айырмашылықтарды көздейді, бұл оның пікірінше, заң мен сот алдындағы теңдік туралы конституциялық қағидатты бұзады», — делінген хабарламада.

Сот Қылмыстық кодекстің жаза түрлерін, оларды өтеу шарттарын, сондай-ақ мерзімдерді есептеу және қамауда ұсталған уақытты есепке жатқызу ережелерін айқындайтынын атап өтті. Бұл ережелер заңда белгіленген қылмыс санаттары мен қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінің түрлерін ескере отырып қолданылады.

Қылмыстық кодекстің 62-бабына сәйкес үкім заңды күшіне енгенге дейін қамауда ұсталған уақыт мекеме түрін ескере отырып бас бостандығынан айыру мерзіміне есептеледі: бір күн бір күнге — ең жоғары, аса жоғары және толық қауіпсіздік мекемелерінде; бір күн бір жарым күнге — орташа қауіпсіздік мекемелерінде; бір күн екі күнге — ең төмен қауіпсіздік мекемелерінде.

«Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінің түрлерін айқындау және жаза мерзімдерін есептеу мен қамауда ұсталған уақытты есепке жатқызу тәртібін белгілеу заң шығарушының құзыретіне жатады. Тиісті ережелер қылмыстық заңнамада бекітілген», — деді сотта.

Мүлікті тәркілеуді реттейтін Қылмыстық кодекстің 48-бабын даулау бөлігінде өтініш беруші оның Конституцияға қайшылығын негіздейтін құқықтық дәйектер келтірмегені және бұл норма оның ісінде қалай қолданылғанын ашпағаны атап өтіледі. Сондықтан бұл бап Конституциялық соттың бағасын алған жоқ.