Kúsh pen bulshyqet massasyn arttyrý qabiletimen tanymal sporttyq qospa kreatın jańa qoldanys alýy múmkin — qaterli isik aýrýlarymen kúreste kómektesý. Ǵalymdar kreatınniń aǵzanyń isikke qarsy ımýndyq jaýabyn kúsheıte alatynyn anyqtady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Zertteýdi Los-Andjelestegi Kalıfornıa ýnıversıtetiniń profesory Lılı Iangtyń jetekshiligimen mamandar júrgizdi. Olar zerthanalyq jaǵdaıda ımmýn júıesiniń jasýshalaryn zerttep, isigi bar tyshqandarǵa tájirıbeler jasady, sonymen qatar adamnyń ımýndyq jasýshalaryn saraptady.
Nazar dendrıtti jasýshalarǵa aýdaryldy — olar isik jasýshalaryn birinshi bolyp tanyp, T-lımfosıtterdi belsendirý arqyly ımýndyq jaýapty iske qosady, al T-lımfosıtter keıin qaterli isik jasýshalaryn joıady. Dendrıtti jasýshalardyń qalypty jumys isteýi úshin kreatın qajet ekeni anyqtaldy. Jasýshalar bul zatty sińirý qabiletinen aıyrylǵanda, olar nashar ómir súrip, álsiz belsendirilip, isik antıgenderin T-lımfosıtterge tıimdi usyna almady. Sonyń saldarynan isikke qarsy ımýndyq jaýap álsiredi.
Kerisinshe, kreatın qosý dendrıtti jasýshalardyń jumysyn kúsheıtti: olar sıgnaldyq molekýlalardy belsendirek shyǵaryp, T-lımfosıtterdi tıimdirek iske qosty. Melanomasy bar tyshqandarǵa júrgizilgen tájirıbelerde kún saıyn kreatın engizý isikterdiń ósýin baıaýlatty. Janýarlarda belsendi dendrıtti jasýshalardyń sany artyp, isikke qarsy ımýndyq jaýap kúsheıdi.
Avtorlar kreatın qazirgi ımmýnoterapıa ádisterine qosymsha bola alady dep sanaıdy. Kóptegen qoldanystaǵy tásilder negizinen T-lımfosıtterge áser etse, kreatın ımýndyq qorǵanystyń erterek kezeńin — dendrıtti jasýshalardyń belsendirilýin kúsheıtýi múmkin.
Degenmen, qorytyndy jasaý áli erte. Zertteý kreatın qabyldaý adamdarda qaterli isikti emdeýge nemese aldyn alýǵa kómektesetinin dáleldemeıdi. Qospanyń qaýipsizdigi, tıimdiligi jáne onkologıalyq naýqastar úshin ońtaıly dozalary klınıkalyq synaqtarda áli zerttelmegen. Sonymen qatar, kreatındi jekelegen isik túrleriniń metastazdanýyn kúsheıtýmen baılanystyratyn jeke preklınıkalyq zertteýler de bar. Sondyqtan mamandar iri klınıkalyq zertteýler júrgizilgenge deıin ony qaterli isikti emdeý quraly retinde qarastyrýǵa keńes bermeıdi.
Ǵalymdar alynǵan málimetter isikke qarsy ımmýnoterapıany damytýdyń jańa baǵytyn ashady dep esepteıdi, alaıda qazirgi tańda kreatın tek ári qaraıǵy zertteýlerdiń perspektıvti nysany bolyp otyr.