Ǵalymdar Kún betiniń eń joǵary sapaly sýretterin túsirip, onyń tańǵajaıyp ári serpindi qurylymyn ashty. Kúnge qorǵanyssyz qaraý qaýipti. Alaıda zertteýshiler Gavaııdegi Maýı aralynda ornalasqan Ulttyq ǵylym qorynyń Denıel K. Inoýı atyndaǵy Kún teleskopynyń kómegimen onyń ystyq betin baqylaı aldy. Ǵalymdar bul sýretterdi bastapqyda teleskoptyń múmkindikterin synaý úshin túsirgen edi. Biraq nátıjelerdi kórgende, olar Kúnniń jarqyraǵan syrtqy qabyǵyn buryn-sońdy bolmaǵan joǵary ajyratymdylyqta túsirgenin túsindi.
Sonymen qatar, olar bette qalyqtaǵan oǵash qaýyrsyn tárizdi órnekterdi baıqady. "Bul maǵan Van Gogtiń «Juldyzdy tún» kartınasyndaǵy aınalmaly aspandy eske túsiredi", - deıdi Stenford ýnıversıtetiniń kún fızıgi Rýıjý Chen, ol jańa zertteýge qatyspaǵan.
Zertteýshiler Kún betindegi turaqsyzdyq tolqyndaryn baıqady, olar ártúrli jyldamdyqpen qozǵalatyn magnıttelgen plazma bólshekteriniń ózara árekettesýinen paıda bolady — bul jeldiń sý betinde tolqyn týdyrýyna uqsas. Bul suıyqtyqtardyń qozǵalysyn anyqtaıtyn belgili qubylys. Ol Jerde jáne Iýpıter men Satýrn sıaqty basqa planetalarda baıqalǵan, biraq "Kún betinde mundaı deńgeıde eshqashan baıqalmaǵan", - deıdi zertteý avtory, Ulttyq kún observatorıasynyń qyzmetkeri Frıdrıh Vóger.
Zertteý nátıjeleri sársenbide Nature jýrnalynda jarıalandy. Ǵalymdar Kúnniń ishki prosesterin zerttep, Jerge qaraı umtylatyn tájdik massanyń aǵýy dep atalatyn qýatty jarylystardy jaqsyraq baqylaǵysy keledi. Olar Jerge jetkende kún daýyldaryn týdyryp, GPS baılanysyn buzýy jáne túrli-tústi polár shuǵylalaryn týdyrýy múmkin.