Kalıfornıa tehnologıalyq ınstıtýtynyń astrofızıgi Djım Fýller ólip jatqan juldyzdardyń aq ergejeılilerge aınalǵanǵa deıin myńdaǵan asımetrıalyq soqqy alatyn modelin usyndy. Bul týraly ScienceDaily basylymyna silteme jasap, infohub.kz habarlady.
Djım Fýllerdiń jańa modeli boıynsha, Kún tárizdi juldyzdardyń aq ergejeılilerge aınalýy retsiz zat bólinýimen júredi. Qyzyl alyp satysynda juldyz betinen materıa túıirshikteri retsiz úziledi. Árbir mundaı massa tastaý qarama-qarsy baǵytta ımpúls týdyrady. Birneshe júz myń jyl ishinde juldyz shamamen 10 000 usaq soqqy alady. Kezdeısoq aýytqý prınsıpi boıynsha bul vektorlyq ımpúlstar birin tolyq teńdemeı, jınaqtalady. Nátıjesinde qalyptasyp jatqan aq ergejeıli shamamen 1 km/s qorytyndy údeýge ıe bolady.
Model Kalıfornıa tehnologıalyq ınstıtýtynyń astronomy Kárım Ál-Bádrıdiń baqylaýlaryn túsindiredi: ol bir komponent aq ergejeılige aınalǵannan keıin keń qos juldyz júıeleriniń ydyraýyn baıqaǵan. Eger alynǵan soqqy jyldamdyǵy orbıtalyq jyldamdyqtan asyp ketse, juldyzdar arasyndaǵy gravıtasıalyq baılanys úziledi. Sonymen qatar, orbıtalardyń mundaı ózgeristeri juldyzdardyń soqtyǵysýyna jáne keıingi jarqyldarǵa ákelýi múmkin.