2024 jylǵy 27 sáýirde belgili qazaqstandyq ǵalym, profesor Jaılaýbaı Qydyrbaev dúnıe saldy. Onyń qaıtys bolǵanyn Bıologıalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýty rastady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
J. Qydyrbaev atalǵan ınstıtýtta 30 jylǵa jýyq eńbek etip, sonyń 15 jyldan astam ýaqytynda ınfeksıalyq aýrýlardyń aldyn alý zerthanasyna jetekshilik etti. Ol 200-den astam ǵylymı eńbektiń avtory, onyń 36-sy joǵary reıtıńti halyqaralyq jýrnaldarda jarıalanǵan. Ǵalym 37 ónertabys pen 24 vaksına normatıvtik qujatynyń teń avtory.
Instıtýttyń habarlaýynsha, ǵalym Qazaqstandaǵy úı qustary men aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń qaýipti vırýstyq aýrýlaryna qarsy vaksına preparattaryn óndirýdi uıymdastyrýǵa, sondaı-aq vırýsologıa, epızootologıa, patologıalyq anatomıa salalaryna zor úles qosqan. Ol respýblıka densaýlyq saqtaý júıesi úshin pandemıalyq tumaý (A/H5N1 Kazfluvac jáne A/H1N1 Refluvac) jáne maýsymdyq tumaý (Kazfluvir) vaksınalaryn jasaýǵa atsalysqan. Bul vaksınalar Qazaqstan men Reseıdiń ǵylymı ortalyqtarynda doklınıkalyq jáne klınıkalyq synaqtardan sátti ótip, Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde tirkelgen. Sońǵy jyldary J. Qydyrbaev iri qara mal, usaq mal jáne adam brýselezine qarsy vektorlyq vaksınalardy, sondaı-aq basqa da kóptegen vaksınalardy ázirleýge eleýli úles qosty.
Ǵalym 2019 jyly «Qurmet» ordenimen, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Qazaqstan Respýblıkasy ǵylymynyń damýyna sińirgen eńbegi úshin» tósbelgisimen, 2016 jyly «Eńbek ardageri» medalimen marapattaldy. Sondaı-aq «Ǵylym kóshbasshysy» táýelsiz syılyǵynyń laýreaty.