Gavaıı arhıpelagy 1992 jyldan beri alǵash ret daýyldyń tikeleı soqqysyna ushyraýy múmkin. Birinshi sanattaǵy «Lala» daýyly aral jaǵalaýynda kúsh alyp, turǵyndardy qaýipti jaǵdaıǵa daıyndalýǵa shaqyrýda, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Daýyldyń jyldamdyǵy saǵatyna 120 shaqyrymǵa jetedi. Senbi kúni ol daýyl kúshine ıe boldy. Eń nashar senarı boıynsha, «Úlken aralǵa» 63 santımetrge deıin jaýyn-shashyn túsip, teńiz deńgeıiniń 1 metrge kóterilýi múmkin. Úlken aralǵa daýyl týraly eskertý jarıalansa, Maýı okrýgi, Oahý, Kaýaı jáne Nııhaý araldaryna tropıkalyq daýyl eskertýi berildi. Bılik turǵyndardy sý tasqyny men kóshkin qaýpine daıyn bolýǵa shaqyrdy.
Daýyl senbi kúni Úlken araldyń ońtústik shetine jetip, sodan keıin batysqa qaraı jyljıdy dep kútilýde. Associated Press agenttiginiń málimetinshe, sońǵy ret daýyl Gavaııdiń Úlken aralyna 155 jyl buryn soqqan. Demalys kúnderi «Lala» batysqa qaraı jyljı otyryp, tropıkalyq daýylǵa álsireýi múmkin, al onyń ortalyǵy Gavaııdiń basqa araldarynyń dál astynan ótedi.
Gavaıı gýbernatory Djosh Grın turǵyndardy «keremet sý kólemine» daıyn bolýǵa shaqyrdy. Ol X áleýmettik jelisinde: «Demalys kúnderi búkil shtatta qatty jel, qatty jańbyr, sý tasqyny jáne qaýipti tolqyndar bolýy múmkin», — dep jazdy. Ondaǵan reıs toqtatyldy. Úlken araldaǵy eń iri áýejaı — Ellıson Onıdzýka Kona halyqaralyq áýejaıynda reısterdiń 40 paıyzy toqtatylsa, Hılo halyqaralyq áýejaıynda 80 paıyzy toqtatyldy.
Ulttyq aýa raıy qyzmeti Úlken araldyń ońtústik-shyǵysyndaǵy aımaqtarǵa eń qatań boljam jasady. «Qatty jańbyr sý tasqynyna ákelip, kóptegen evakýasıa men qutqarý jumystaryn qajet etýi múmkin», — delingen habarlamada. Ózender men salalar birneshe jerde jaǵasynan asyp ketýi yqtımal. Bılik turǵyndardy daýylǵa erte daıyndalýǵa birneshe ret shaqyrdy. Facebook-tegi jergilikti paraqshalarda turǵyndardyń úılerin qorǵaý úshin qum toltyrylǵan qaptar daıyndap jatqany jáne senbi kúni tańerteń dúkenderdiń ashyqtyǵyn surap jatqany kórinedi.
Gavaıı okrýginiń azamattyq qorǵanys agenttigi Úlken araldaǵy árbir okrýgte qoǵamdyq baspanalar ashyq ekenin habarlady. «Qazir siz daýylǵa daıyndyqty aıaqtap, baspana josparyna nazar aýdarýyńyz kerek», — delingen agenttiktiń X-tegi habarlamasynda. 1992 jyly Gavaııdi soqqan sońǵy daýyl — tórtinshi sanattaǵy qýatty «Inıkı» daýyly Kaýaı aralynyń ońtústik jaǵalaýyna jetip, alty adamnyń ólimine jáne 3 mıllıard dollar shyǵynǵa ákelgen edi.
Sońǵy jyldary AQSH-ta daýyl maýsymy salystyrmaly túrde tynysh ótti. Sońǵy iri daýyl — 2024 jyldyń qazan aıynda Florıdaǵa soqqan úshinshi sanattaǵy «Mılton» daýyly boldy. Ulttyq muhıt jáne atmosfera ákimshiligi 2026 jyly daýyl maýsymynyń qalyptydan tómen bolý yqtımaldyǵyn 55 paıyz dep boljap otyr. Eýropalyq Odaqtyń klımattyq monıtorıń qyzmetiniń málimetinshe, ótken aıda álemdik muhıttar shilde aıyndaǵy eń joǵary temperatýrany tirkedi. Bul rekordtyq temperatýraǵa Tynyq muhıtyndaǵy El-Nıno qubylysynyń damýy ishinara áser etti. Kopernık klımattyq ózgeris qyzmetiniń derekteri boıynsha, bul jahandyq deńgeıdegi eń jyly shilde aılarynyń biri bolyp, temperatýra ónerkásipke deıingi deńgeıden 1,47 gradýsqa joǵary boldy.