20 myńnan astam adam qatysqan zertteý kórsetkendeı, negizinen genetıkaǵa baılanysty lıpoproteın (a) deńgeıiniń joǵary bolýy ınsýlt jáne júrek-qan tamyrlary aýrýlarynan bolatyn ólim qaýpiniń artýymen baılanysty, dep habarlaıdy infohub.kz.
Ǵalymdar lıpoproteın (a) nemese Lp(a) deńgeıiniń joǵary bolýy standartty holesterın analızinde árdaıym anyqtalmaıtyn júrek-qan tamyrlary asqynýlarynyń qosymsha qaýpimen baılanysty bolýy múmkin ekenin anyqtady. Mamandardyń baǵalaýynsha, Lp(a) deńgeıiniń joǵary bolýy shamamen árbir besinshi adamda kezdesedi.
Lp(a) — qandaǵy holesterındi tasymaldaıtyn bólshek. Ol «jaman» holesterın dep atalatyn tómen tyǵyzdyqtaǵy lıpoproteınderge uqsas, biraq qosymsha aqýyzdy qamtıdy. Lp(a) konsentrasıasy negizinen genetıkalyq faktorlarmen anyqtalady jáne ádette baıqalatyn belgilerdi týdyrmaıdy.
Zertteýshiler AQSh Ulttyq densaýlyq saqtaý ınstıtýttarynyń ACCORD, PEACE jáne SPRINT atty úsh iri zertteýine qatysqan 20 070 qatysýshynyń buryn jınalǵan plazma úlgilerin taldady. Qatysýshylardyń ortasha jasy 65,2 jasty qurady, olardyń 64,9%-y er adamdar boldy. Shamamen tórt jyldyq baqylaý kezeńinde 1461 aýyr júrek-qan tamyrlary oqıǵasy tirkeldi.
Lp(a) deńgeıi 175 nmol/l jáne odan joǵary qatysýshylarda aýyr júrek-qan tamyrlary oqıǵalarynyń qaýpi 31%-ǵa, júrek-qan tamyrlary aýrýlarynan bolatyn ólim qaýpi 49%-ǵa, al ınsýlt qaýpi 64%-ǵa joǵary boldy. Sonymen qatar, Lp(a) deńgeıiniń joǵary bolýy ınfarkt qaýpiniń artýymen baılanysty bolmady.
Bul baılanys júrek-qan tamyrlary aýrýlary bar adamdar arasynda kúshtirek boldy. Zertteýshiler Lp(a) deńgeıin qarapaıym qan analızi arqyly anyqtaýǵa bolatynyn atap ótedi. Eger ol joǵarylasa, pasıentterge dárigermen birge basqa qaýip faktorlaryn, atap aıtqanda LDL-holesterın deńgeıin baqylaý usynylady.
Nátıjeler Monrealda ótken Júrek-qan tamyrlary angıografıasy jáne aralasý qoǵamynyń (Society for Cardiovascular Angiography & Interventions) ǵylymı sesıasynda usynyldy. Zertteý avtorlarynyń biri — Dallastaǵy Baylor Scott & White klınıkasynyń ıntervensıalyq kardıology Sýbhash Banerdjı.