Lıvannyń ońtústiginde ornalasqan Frýn jáne Gandýrıa aýyldaryna birneshe ondaǵan bosqyn turǵyn orala bastady. Dúısenbi kúni Izraıl, Lıvan jáne AQSh «pılot aımaǵy» jobasynyń bastalǵanyn málimdedi. Bul týraly infohub.kz habarlaıdy.
Pılot aımaǵy jospary — Lıvan men Izraıl arasynda ótken aıda Vashıngtonda qol qoıylǵan negizdemelik kelisimniń bir bóligi. Bul jospar Izraıldiń ońtústik Lıvandaǵy shaǵyn aýdandardan áskerin shyǵarýyn kózdeıdi, alaıda ol basqa basyp alynǵan aýmaqtarda áli de qalady. Izraıl naýryz aıynda soǵysty kúsheıtip, 4300-den astam adam qaza tapty.
Alaıda keıbir jergilikti turǵyndar óz aýyldarynyń osy josparǵa engizilgenine kúmánmen qaraıdy. Olardyń aıtýynsha, bul aýyldardy Izraıl áskeri eshqashan basyp almaǵan. Lıvandyq qaýipsizdik derekkózderi de Frýn men Gandýrıanyń okýpasıalanbaǵanyn rastady. Osyǵan oraı turǵyndar Izraıldiń kelisim boıynsha eshteńeden bas tartpaı, kerisinshe, basyp alǵan aýmaqtarda qala berýge tyrysyp jatqanyn aıtady.
Eki aýyl da Nabatıa jáne Mardjaıýn aýdandaryndaǵy Izraıl basyp alǵan birneshe qalashyqqa qaraǵan tóbelerde ornalasqan. Olar jospardyń birinshi kezeńine engizilgen Zaýtar ál-Ǵarbıa qalasyna qarama-qarsy. Gandýrıa men Frýndy jalǵaıtyn jol qaýipti: Hýdjeır ańǵaryna qaraǵan betkeıler únemi Izraıl oǵyna ushyraıdy, al Odaısah ál-Qýsaır, Qantara, Alma ásh-Shaab jáne basqa jerlerde ornalasqan Izraıl áskeri ótip bara jatqandardy baqylaıdy.
Osyǵan qaramastan, kóptegen otbasy kelisimniń nátıjesin kútpeı, birtindep orala bastady. Sonyń biri — Ábý Álı Mıqdadtyń otbasy. Olardyń aýyr tehnıkasy bolǵandyqtan, Frýnnyń kire berisindegi turǵyn úıler men qoımalardan turatyn ǵımarattyń qırandylaryn tazalap, qalǵan materıaldardy qutqarýǵa kiristi. Ábý Álı bul bıznesti ondaǵan jyl buryn qurǵan, keıin oǵan uldary men nemereleri qosyldy. Birneshe saǵattyq jumystan keıin olar synyqtar arasynan shınalar, Mamyr bóshkeleri jáne qosalqy bólshekterdi alyp shyqty.
Qart adam aǵymdaǵy jaǵdaıǵa optımısik kózqaras tanytpasa da, únemi kóship-qonýdan sharshaǵanyn aıtady. Nemereleriniń qırandylardan Mamyr bóshkesin súırep shyǵarýyn baqylap otyryp, ol «bombalaý astynda bolsa da, qırandylardy tazalap, qaıta sala beremiz» deıdi. Onyń aıtýynsha, Lıvan áskeri men BUU bitimgershilik patrúlderiniń bolýy oǵan biraz jubanysh syılaıdy.
Qıraǵan úıdiń qarsysynda bir úı aman qalǵan. Onyń tabaldyryǵynda 70 jastaǵy áıel otyr, dástúrli lıvandyq ońtústik kıimin kıgen, janynda nemeresi bar, ol Ispanıa ulttyq quramasynyń fýtbol jeıdesin kıgen. Ispanıa áskerleri Frýnǵa qarama-qarsy aýdanda BUU bitimgershilik kúshteriniń (IýNIFIL) quramynda patrúldep júrgen, alaıda olardyń mısıasy BUU Qaýipsizdik Keńesiniń qarary boıynsha jyl sońyna deıin aıaqtalady. Sýmaııa Haıdar esimdi áıel aınalasyndaǵy qıraýlarǵa qaramastan, úıine oralǵanyna qýanyshty ekenin aıtady, biraq sý, elektr jáne baılanys joq. Ol nemeresimen birge otyryp, aýyldyń taǵdyryna alańdaıdy. «Biz Qudaıǵa senemiz, — deıdi ol. — Biz munda otyrmyz, qoryqpaımyz jáne qalamyz. Myna adamdarǵa qarańyz — úılerinen aıyrylyp, mektepterde turyp jatyr, meniń balalarym da shashyrańqy».
Lıvan áskeriniń patrúlderi úsh kún boıy Gandýrıa aýdanynda kórinip tur. Besinshi aralasý polkiniń sarbazdary aýyldyń ońtústik kireberisinde tur. Gandýrıa Frýnnan da qatty qıraǵan: mýnısıpaldyq keńestiń tóraǵasy Muhammed Naderdiń aıtýynsha, 260 úıdiń 250-i tolyq nemese ishinara qıraǵan. Ol keńes múshelerimen birge aǵashtyń kóleńkesinde synǵan oryndyqtardy kúndelikti jınalystar úshin qoıypty. Nader Izraıldiń «bizge jáne memleketke bos qabyqtardy satqysy keledi, ony pılot aımaǵy dep ataıdy, biraq olar bul jerge eshqashan kirmegen» dep ashýlanady.
Ásker Al Jazeera-ǵa Gandýrıa men Frýndaǵy óz pozısıalaryn eki ret túsirýge ruqsat berdi, bul olardyń aýmaqty baqylaýyn jáne áskerı qadaǵalaý aımaǵy retinde belgilenýin rastaý úshin. Áskerı patrúlder Kfar Dýnınnen Frýnǵa deıingi, Gandýrıa arqyly ótetin syzyq boıymen qaıtalap júrip, baqylaý beketinde kólikterdi tekserip, turǵyndardyń jeke kýálikterin surady.
«Memlekettik bılikti keńeıtý» Lıvan prezıdenti Jozef Aýnnyń seısenbi kúni AQSh prezıdenti Donald Tramppen Vashıngtondaǵy kezdesýiniń basty taqyryby bolmaq. Lıvan úkimeti úshin Frýn men Gandýrıadaǵy áskerdiń bolýy — memlekettik bıliktiń dáleli, degenmen Hezbolla áli de óz qarýyn Lıvan áskeri qarsy turýǵa daıyn bolmasa, Izraılge qarsy turý úshin qajet dep talap etýde.