Lıvan prezıdenti Jozef Aýn Aq úıde amerıkandyq áriptesi Donald Tramppen kezdesti. Bul AQSh deldaldyǵymen júrip jatqan Izraıl men «Hezbolla» arasyndaǵy atysty toqtatý áreketteriniń jańa kezeńi bolyp otyr, dep habarlaıdy infohub.kz.
Tramptyń shaqyrýymen saparǵa shyqqan Aýn senbi kúni Vashıngtonǵa jetti. Ol kelesi aptada AQSh prezıdenti jáne basqa da laýazymdy tulǵalarmen kezdesip, atysty toqtatýdy bekitý, Izraıl áskerlerin ońtústik Lıvannan áketý jáne búkil elde qaýipsizdik pen turaqtylyqty ornatý máselelerin talqylaıdy. Bul týraly Lıvan prezıdentiniń baspasóz qyzmeti málimdedi.
Kezdesýde sondaı-aq Lıvan memleketiniń bıligin búkil el aýmaǵyna taratý máselesi talqylandy. Aıta keteıik, bul — 2009 jyly Mıshel Sýleımannyń sol kezdegi AQSh prezıdenti Barak Obamamen kezdeskennen beri Lıvan basshysynyń Vashıngtonǵa jasaǵan alǵashqy sapary.
Bul sapar Lıvan men Izraıl ókilderiniń Rımde AQSh deldaldyǵymen ótken kezdesýden birneshe kún ótken soń júzege asyp otyr. AQSh sheneýnikteriniń aıtýynsha, taraptar ońtústik Lıvanda «synaq aımaqtaryn» qurýdyń kelesi qadamdaryna kelisken. Bul aımaqtarda ızraıldik áskerler birtindep shyǵa bastaıdy, al lıvan armıasy qaýipsizdikti óz baqylaýyna alady.
Synaq aımaqtary maýsymda qol jetkizilgen negizdemelik kelisimniń bir bóligi bolyp tabylady. Bul kelisim Izraıldiń ońtústik Lıvandaǵy áskerı qatysýyn birtindep aıaqtaýǵa baǵyttalǵan. Degenmen, kelisimde ızraıldik kúshterdiń ketýiniń naqty merzimi belgilenbegen. Onyń ornyna, áskerdi shyǵarý «Hezbolla» men basqa da qarýly toptardyń qarýsyzdanýymen baılanystyrylǵan. «Hezbolla» bul shartty qabyldamaı otyr.
Kelissózder jalǵasyp jatqanymen, ızraıldik kúshter shekara boıyndaǵy 10 shaqyrymdyq «qaýipsizdik aımaǵynda» qalyp, áýe shabýyldaryn jalǵastyrýda. Lıvan memlekettik BAQ senbi kúni Tır jáne Nabatıa aımaqtaryndaǵy shekara mańyndaǵy eki eldi mekenge ızraıldik jańa shabýyldar jasalǵanyn habarlady.
Izraıl áskerıleri Tıbnıt mańynda «Hezbolla» dronyn anyqtaǵan soń, onyń uıasyna soqqy bergenin málimdedi. Olardyń aıtýynsha, bul atysty toqtatý kelisimin buzý bolyp sanalady. «Hezbolla» bul jaıly dereý pikir bildirgen joq. Izraıl sheneýnikteri «Hezbolla» qarýly kúıde qalǵansha óz áskerleriniń qaýipsizdik aımaǵynda qalatynyn aıtady.
«Hezbolla» kelissózderdi de, negizdemelik kelisimdi de qabyldamaı, qarýsyzdaný talaptarynan bas tartyp otyr. Toptyń málimdeýinshe, tek Iran tarapynan keletin qysym ǵana soǵysty aıaqtap, Izraıldi Lıvannan shyǵara alady.
Sońǵy soǵys 2023 jyldyń qazanynda Gazada Izraıl genosıdi bastalǵannan keıin Izraıl men «Hezbolla» arasyndaǵy aılarǵa sozylǵan shekaralyq qaqtyǵystardan týyndady. Naýryz aıynda AQSh pen Izraıl Iranǵa shabýyl jasaǵannan keıin qaqtyǵys tolyq aýqymdy soǵysqa ulasty. Qazir atysty toqtatý kúshine engenimen, ızraıldik áskerler ońtústik Lıvannyń keıbir bólikterinde qalyp, uzaq merzimdi retteý boıynsha kelissózder jalǵasyp jatqan saıyn mezgil-mezgil soqqylar berýde.
Lıvan densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń dereginshe, naýryzdan beri Izraıldiń Lıvanǵa qarsy soǵysy saldarynan 4000-nan astam lıvandyq qaza taýyp, mıllıonnan astam adam bosqynǵa aınalǵan.