Melbýrnda temeki dúkenderine jasalǵan órteý shabýyldary jıilep, kórshiles kásiporyndar saqtandyrýdan bas tartylyp, qymbat baǵaǵa tap bolýda. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Melbýrndaǵy Rıchmond aýdanynda temeki satatyn dúkendi joıyp, onǵa jýyq kórshi dúkenge zaqym keltirgen órtti sóndirýge 80 órt sóndirýshi jumyldyryldy. Osyndaı órteý oqıǵalarynan keıin másele ýshyǵyp otyr.
Úkimet derekterine sáıkes, 2023 jyldan beri Aýstralıada komersıalyq jáne turǵyn úılerge 200-den astam órteý oqıǵasy tirkelgen. Bul qylmystyq toptardyń zańsyz temeki naryǵyn baqylaý jolyndaǵy básekelestiginen týyndaǵan.
Atyn jarıalamaýdy suraǵan Melbýrn satýshysy Guardian Australia-ǵa bergen suhbatynda saqtandyrý kompanıasy temeki dúkeninen «birneshe esik qashyqtyqta» ornalasqandyqtan polısin jańartýdan bas tartqanyn aıtty.
«Tipti basqa jerge kóshsek te, bul biz úshin naqty múmkindik emes, kórshige temeki dúkeni kóship kelmeıtinine kim kepil?» — dedi satýshy.
Ol basqa saqtandyrý kompanıalarynan usynys alǵanyn, biraq olar órtten qorǵaýdy qamtymaıtynyn jetkizdi.
Zańdy temeki dúkenderi de tabys kózin keńeıtpek bolǵan qylmystyq toptardyń nysanasyna aınalyp, saqtandyrý alý qıyndaǵan.
Aýstralıanyń shaǵyn bıznes uıymdary keńesiniń bas dırektory Skaı Kapýchchıo temeki dúkenderiniń janynda ornalasqan bıznester úshin saqtandyrýdy alý nemese ony tóleý qıynǵa soǵyp otyrǵanyn atap ótti.
«Shaǵyn bıznes ózderine baılanysty emes qylmystyq áreketterdiń qarjylyq saldaryn kótermeýi kerek», — dedi Kapýchchıo.
«Bizge úkimetter, quqyq qorǵaý organdary jáne retteýshiler tarapynan zańsyz temeki naryǵyn sheshýge jan-jaqty kúsh salý qajet, sonymen qatar saqtandyrý shyǵyndarynyń ósýi men shaǵyn bıznes úshin qoljetimdi saqtandyrý máselelerin sheshý kerek», — dep qosty ol.
Aýstralıanyń qylmystyq barlaý komısıasynyń málimetinshe, temeki naryǵyna baılanysty órteý oqıǵalaryna jaqyn ornalasqan shaǵyn bıznester klıent aǵynynyń, tabystyń jáne bedeldiń joǵalýynan zardap shegedi.
Saqtandyrý kompanıalary «jaqyn ornalasý» degenniń ne ekenin naqtylamaǵanymen, brokerler ádette temeki dúkeninen shamamen 20 metr qashyqtyqty eskeredi. Saýda ortalyqtaryndaǵy temeki satýshylar tómen táýekeldi bolyp sanalady.
Aýstralıa statısıka búrosynyń derekteri boıynsha, 2025 jyly aýstralıalyqtar tartqan temekiniń 80%-y zańsyz temeki boldy. Salyq salynbaǵan qoraptyń baǵasy 10 dollardan bastalsa, zańdy qorap 40 dollardan asady.
Suranystyń ósýi Aýstralıada zańsyz satylymdy tejeý úshin temeki aksızin tómendetý kerek pe degen saıası pikirtalas týdyrdy. Densaýlyq saqtaý sarapshylary Aýstralıa porttary arqyly elge keletin zańsyz ónimderdi ustaýǵa basa nazar aýdarýǵa shaqyrady.
Suncorp kompanıasynyń ókili saqtandyrýshy temeki satýshy dúkenderge, sonyń ishinde qoldanystaǵy klıentterge de saqtandyrý jabynyn usynbaıtynyn málimdedi.
Ókildiń aıtýynsha, temeki dúkenderiniń janynda ornalasqan bıznester áli de quqyly bolýy múmkin, al anderraıtıng sheshimderi bıznes túri men naqty ornalasý táýekelderin qosa alǵanda, birqatar faktorlarǵa negizdeledi.
«Barlyq komersıalyq saqtandyrý sıaqty, ótinimder jeke-jeke qaralady», — dedi ókil.
QBE ókili sheshimder jeke baǵalanatynyn aıtty.
«Táýekel profılderi ózgergen kezde, bul baǵaǵa, sharttarǵa nemese jabynnyń qoljetimdiligine áser etýi múmkin», — dedi ókil.