Qant dıabetine qarsy qoldanylatyn metformın preparaty mıllıondaǵan adam qabyldaıtyn dári retinde ǵalymdardyń nazaryn qartaıý prosesine áser etý múmkindigimen aýdardy. Zertteýler onyń jasýshalardyń qalpyna kelýine kómektesip, jasqa baılanysty ózgeristerdi baıaýlata alatynyn kórsetýde. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Ǵalymdar metformınniń qartaıý men uzaq ómir súrýge áserin tolyq kórsetý úshin jasýshalyq jáne molekýlalyq deńgeıden bastap, janýarlar men adamdarǵa júrgizilgen zertteýlerge deıingi kópjyldyq tájirıbelerdiń nátıjelerin jınaqtady.
Jıyntyq derekter metformınniń gerontoprotektor retinde áreket etip, qartaıýdyń bıologıalyq túpki sebepterine áser etetinin jáne salaýatty ómir uzaqtyǵyn arttyrýy múmkin ekenin kórsetti.
C. elegans mıkroskopıalyq qurttaryna júrgizilgen tájirıbelerde metformın ómir súrý uzaqtyǵyn 36–40%-ǵa arttyrdy. Tyshqandarda ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 5,8–20,1%-ǵa ósti, sondaı-aq keıbir isikterdiń damýy baıaýlady.
Qartaıýǵa qarsy áser basqa janýarlarda da baıqaldy. 40 aı boıy preparat qabyldaǵan erkek maımyldardyń tinderi bıologıalyq jaǵynan jasardy, al mıy 6 jylǵa jýyq jasardy — bul adam ólshemimen eseptegende 18 jylǵa teń.
Adamdarda da osyǵan uqsas kórinis baıqalady: metformın qabyldaǵandardyń bıologıalyq jasy 3,4 jasqa kishi boldy, al preparatty qabyldaǵan qant dıabetimen aýyratyn adamdar dıabeti joq qurdastaryna qaraǵanda 15%-ǵa uzaǵyraq ómir súrdi.
Zertteýshiler uzaq ómir súrý ǵylymyndaǵy basty olqylyq — dıabeti joq saý eresekterde metformınniń tıimdiligin tekseretin iri zertteýlerdiń joqtyǵy ekenin atap ótti.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń (DDSU) baǵalaýynsha, 60 jastaǵy jáne odan úlken adamdar sany 2020 jylǵy 1 mıllıardtan 2050 jylǵa qaraı 2,1 mıllıardqa deıin eki ese artady. Halyqtyń qartaıýy zat almasý buzylystary, demensıa, Alsgeımer aýrýy jáne osteoartroz sıaqty jasqa baılanysty aýrýlardyń ósýine ákeledi. Bul aýrýlar ómir sapasyn tómendetip, densaýlyq saqtaý júıesine júkteme túsiredi.
Sondyqtan sońǵy jyldary gerontologıa — jasqa baılanysty aýrýlardy jeke emdeýdiń ornyna, qartaıýdyń ózin týdyratyn bıologıalyq faktorlarǵa áser etýge bola ma degen suraqty qoıatyn ǵylym salasy belsendi damyp keledi.