Mı isigin anyqtaıtyn jańa jyldam test naýqas áli ota ústelinde jatqanda-aq dıagnoz qoıýǵa múmkindik beredi. Ǵalymdar bul jańalyqty «tóńkeris» dep atap, ýaqyty taýsylyp bara jatqan adamdarǵa erte emdeýge jol ashatynyn aıtty, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Testi Nottıngem ýnıversıtetiniń mı isigin zertteý jónindegi úzdik ortalyǵy ázirledi. Ol naýqas áli ota ústinde jatqanda qaterli isiktiń túrlerin anyqtaı alady.
Ulttyq densaýlyq saqtaý qyzmeti (NHS) osy dıagnostıkalyq quraldy qoldana bastady. Ol dıagnoz kútý ýaqytyn segiz aptaǵa deıingi merzimnen eki saǵatqa deıin qysqartady. Sondaı-aq keıbir naýqastarǵa klınıkalyq synaqtarǵa erte qatysýǵa jol ashady.
Ulttyq densaýlyq saqtaý qyzmetiniń medısınalyq dırektory Frenkı Svords jyldam test «naýqastar úshin úlken serpilis» ekenin, onyń «mı isigin dıagnostıkalaý tásilin túbegeıli ózgertýge áleýeti bar» ekenin aıtty.
Bul naýqastardyń emdeýdi erterek bastaýyna múmkindik beredi, bul ómirdi saqtap qalýy múmkin jáne belgisizdikten aryltady.
Test genomdyq, ıaǵnı isik úlgisiniń genetıkalyq kodyn birneshe saǵattyń ishinde taldaıdy. Anglıanyń Ulttyq densaýlyq saqtaý qyzmeti jańa quraldy eldegi bes mamandandyrylǵan ortalyqta synaqtan ótkizip, keıin ony keńinen engizbek.
Nottıngem ýnıversıteti aýrýhanalarynyń Ulttyq densaýlyq saqtaý qorynyń neırohırýrgi, ýnıversıtettiń úzdik zertteý ortalyǵynyń birlesken jetekshisi Stúart Smıt bylaı dedi: «Osynaý úzdik toptyń quramynda bolyp, jyldam genomdyq testileýdi jasaýǵa qatysqanyma qýanyshtymyn. Bul ýaqyty taýsylyp bara jatqany aıtylǵan naýqastar úshin qymbat kútý ýaqytyn únemdeıdi. Ota zalynda sheshim qabyldanyp jatqan sátte isik týraly egjeı-tegjeıli aqparat alý múmkindigi — naǵyz tóńkeris».
Test mıkroskoppen isikke qaraýdyń ornyna dárigerlerge jyldamyraq ári dálirek nátıje alýǵa múmkindik beredi. İsikten alynǵan shaǵyn tin úlgileri patologıa zerthanasyna jiberiledi, onda Oksford Nanopor kompanıasy jasaǵan aıaq kıim qorabyndaı sekvensıalaý qurylǵysyna salynady. Onyń ishinde DNQ molekýlalary nanopor — kishkentaı tesik — arqyly ótedi, osylaısha isiktiń túrin aıqyndaıtyn biregeı genom anyqtalady.
Ulybrıtanıada bastapqy mı isikteri — 40 jasqa deıingi balalar men eresekter arasyndaǵy eń úlken ólim sebebi.
Test alǵash engiziletin mamandandyrylǵan ortalyqtar: Nottıngem ýnıversıteti aýrýhanalarynyń Ulttyq densaýlyq saqtaý qory, Bırmıngem ýnıversıteti aýrýhanalarynyń Ulttyq densaýlyq saqtaý qory, Greıt-Ormond-strıt aýrýhanasynyń Ulttyq densaýlyq saqtaý qory, Kıngs-Kolledj aýrýhanasy jáne Núkasl aýrýhanalarynyń Ulttyq densaýlyq saqtaý qory.
Keıin test Brıstol, Oksford, Lıds jáne Manchester qalalaryndaǵy mekemelerge de jetkiziledi.