Батыс Еуропаның ең биік шыңы саналатын Монблан былтыр бір метрден астам аласарды. Франциядағы бұл шың қазір теңіз деңгейінен 4 807,47 метр биіктікте тұр, яғни «Еуропа төбесі» өткен жылмен салыстырғанда 1,29 метрге төмендеген. Мұны өлшеу жұмыстарын жүргізген мамандар тобы сәрсенбіде мәлімдеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Таудың негізгі биіктігі шамамен 4 792 метр, алайда шыңы үнемі өзгеріп отырады: ыстық, жел және жауын-шашын басындағы қар мен мұздың қалыңдығын өзгертіп тұрады. Ғалымдар өткен айда экспедиция барысында тіркеген биіктік 2023 жылғы көрсеткіштен 1,88 метрге артық болды. Сол жылы шың соңғы жылдардағы ең төмен деңгейге жеткен еді.
2001 жылдан бері шыңды тұрақты бақылап келе жатқан Ұлттық геодезист-сарапшылар одағы мен Геодезист-сарапшылар орденінің кәсіби мамандары тауды өлшеу үшін дәл спутниктік технологияны, ал қар мен мұз қабатының егжей-тегжейлі үлгісін жасау үшін дрондарды пайдаланды.
Деректерге сүйенсек, 2007 жылы тіркелген ең жоғары көрсеткіш — 4 810,90 метрден бері шың 3,43 метрге аласарған.
Сарапшылар жылдан жылға өзгеретін биіктік ауытқуын қазбалы отынның ластануынан туындаған Альпі мұздарының жылдам жоғалуымен тікелей байланыстыруға асықпайды.
«Мұз массасына келгенде, беткі биіктіктің өзгеруі мен мұздың жалпы көлемі не массасының өзгеруін ажырату өте маңызды. Шың биіктігінің артуы таудың мұз массасын жинағанын білдірмейді, сондай-ақ Альпі мұздықтарының құжатталған шегінуіне де қайшы келмейді», — деді Ұлттық геодезист-сарапшылар одағының өкілі.
Климаттың бұзылуы биыл Батыс Еуропадағы тарихтағы ең ыстық жаздың болуына ықпал етіп, Альпі аймақтарын зардап шектірді және мұзды бас айналдырар жылдамдықпен ерітті. Осы айдың басында швейцариялық гляциологтар соңғы бес жылда ел мұзының бестен бір бөлігі жоғалғанын, ал 2025–2026 жылдар аралығында көлемнің 5,5 пайызы жоғалғанын растаған соң, «еру қарқынының жарылысы» туралы ескертті.
Жоғары Савойя департаменттік геодезистер палатасының төрағасы әрі Монблан экспедициясының жетекшісі Жан де Гаре айтуынша, жылыну үрдісі Альпі массивінің қалған бөлігінде жай көзбен-ақ байқалады, бірақ «әзірге климаттың өзгеруі 4 000 метрден жоғары биіктікке соншалықты әсер етпей тұр».
«Өрлегенде Бригад Бланш үйшігінің жанынан өтіп, Тет-Русс мұздығына жетеміз. Мұздықтың жоғары жылжығанын көрдік. Ол көз алдымызда еріп, қазір кейбір жерлерде мұздықтың орнына ағынды кесіп өтеміз», — деді ол сәрсенбіде француздық TF1 телеарнасына берген пікірінде.