Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармердің бұрынғы аппарат басшысы Морган Максвини кабинет министрлеріне берілген «квазисоттық» өкілеттіктерді қайта қарауды ұсынды. Оның айтуынша, бұл өкілеттіктер ұлттық маңызы бар мәселелерді кабинетте кеңінен талқылауға және премьер-министрдің пікірін ескеруге кедергі келтіреді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Максвини Стармердің билікке келуіне көмектесіп, биылғы ақпанға дейін оның аппарат басшысы қызметін атқарған. Лордтар палатасының конституция жөніндегі комитетінің алдында сөйлеген сөзінде ол квазисоттық рәсімдер үкімет жұмысына кедергі жасап отырғанын айтты. Сонымен қатар премьер-министрдің қызметіне қатысты «ережелер қалыңдығын» жою қажеттігін көтерді.
Ол нақты мысалдар келтірмегенімен, Стармер тұсындағы маңызды квазисоттық шешімдердің бірі — Эд Милибэндтің Роузбэнк пен Джекдоу мұнай-газ кен орындарының болашағын айқындаудағы рөлі. Кейін бұл мәселе оның энергетика министрі ретіндегі мұрагері Миатта Фанбуллехтің қарауына берілді. Сол кездегі тұрғын үй және жергілікті өзін-өзі басқару министрі Стив Ридтің де Лондонның шығысында жаңа қытай супер-елшілігін салуға рұқсат беру-бермеу туралы шешім қабылдау өкілеттігі болған.
Максвини квазисоттық рәсімдер үкімет жұмысын тежеп отырғанын атап өтті. Ол сондай-ақ премьер-министрдің қалай әрекет ететініне қатысты «ережелер қалыңдығын» алып тастауға шақырды. Мысал ретінде Стармерге кабинет министрлеріне олардың басымдықтарын белгілейтін және ілгерілеу туралы есеп сұрайтын хаттар жіберуге болмайтыны туралы кеңес берілгенін келтірді — бұл конвенцияға қайшы көрінеді.
Оның пікірінше, конституциялық демократия билікті асыра пайдалану қаупінен ғана емес, сонымен бірге үкіметтердің сайлауда уәде еткен бағдарламаларын орындай алмауынан да қысымға ұшырап отыр.
«Премьер-министрдің өкілеттіктерін реттейтін ережелер өте көп… олардың әрқайсысын анықтап, санын азайтып, негіздеу керек. Билікті асыра пайдалануға жол бермейтін ережелерді сақтау қажет. Қалғанын жеке-жеке ғана емес, жиынтық әсері тұрғысынан да қарастыру керек», — деді ол.
Максвини кейбір ережелер үкіметтің қажетті жылдамдықпен жұмыс істеуіне кедергі келтіретінін және оның заңды мандатын орындауына бөгет жасайтынын айтты. Ол премьер-министрдің өкілеттіктерін жазбаша түрде бекітуді ұсынды.
Оның сөзінше, мәселе жекелеген мәселелерде емес, премьер-министрді тежейтін конвенциялардың жиынтық салмағында.
Стармер де бұрын билік тетіктерін қалағанындай көп пайдалана алмағанына қатысты өкінішін ашық айтқан. Максвини ақпанда Питер Мандельсонды АҚШ-тағы елші етіп тағайындау шешіміне жақын болғандықтан қызметтен кетті. Ол биылғы сұхбатында Стармер билікке келген кезде Лейбористік партия үкімет құруға және тұрақсыз әлемге жеткілікті дайын болмағанын мойындады.
Бұрынғы Даунинг-стрит 10 кеңесшісі партияның сайлау науқанындағы басты тұлғасы саналған және көпшілік оны 2024 жылғы жеңістің ауқымына сіңірген еңбегімен байланыстырады. Алайда ол Лейбористердің өзгеріс күткен адамдарға жылдам нәтиже беру жолдары туралы түсінігі жеткіліксіз болғанын айтты.