AQSh pen Iran arasyndaǵy áskerı qaqtyǵystyń órshýi aıasynda munaı baǵasy 100 dollarǵa jaqyndap qaldy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Brent markaly munaıdyń qyrkúıek aıyndaǵy fúchersteri ICE saýda alańynda barreline $98,73-ke jetip, aldyńǵy jabylý kórsetkishinen 4,954%-ǵa ósti. Bul ósim qatarynan besinshi kúnge sozylyp, qaqtyǵys taraptary arasynda soqqy almasý saldarynan bolyp otyr. Atap aıtqanda, BAQ Iran jaǵyndaǵy Iemen hýsıtteriniń Saýd Arabıasyna tıesili eki munaı tankerine (Saýd Arabıasy AQSH-tyń odaqtasy jáne áskerı bazalary ornalasqan memleket) Qyzyl teńizde shabýyl jasaǵanyn jáne AQSH-tyń Iranǵa qarsy jańa soqqylar serıasyn jarıalaǵanyn habarlady. Iran Islam revolúsıasy saqshylary korpýsy da munaı tankeriniń Iran baqylaýyndaǵy Ormýz buǵazy arqyly mınalar tóselgen ońtústik baǵyttan ótpek bolǵan kezde jarylystan keıin órtengenin málimdedi. Taǵy eki tanker keri buryldy.
Buǵan deıin Iran Ormýz buǵazynyń jabylǵanyn málimdep, kemelerdiń tek ırandyq tarappen kelisim boıynsha ǵana óte alatynyn aıtqan bolatyn. Irannyń aıtýynsha, AQSh qol jetkizilgen ýaqytsha bitim sharttaryn buzǵan. Iran Ormýz buǵazy arqyly ótý úshin aqy alatynyn birneshe ret málimdedi. 28 aqpanda Izraıl men AQSh Irandaǵy nysandarǵa shabýyl jasaǵanǵa deıin bul buǵaz arqyly táýligine shamamen 20 mln barel munaı (álemdik kólemniń 20%-y) ótetin edi. Qaqtyǵys saldarynan Irak, Kýveıt jáne basqa elderden jetkizilim kúrt tómendedi. BAÁ men Saýd Arabıasy Ormýz buǵazyn aınalyp ótip, munaıdy kóbirek óndire bastady, biraq qazir hýsıtter Bab-ál-Mandeb buǵazyn baqylaıtynyn málimdeýde (bul buǵaz Arabıa munaıyn Qyzyl teńiz jáne Sýes kanaly arqyly Eýropaǵa jetkizýge múmkindik beredi). Eger bul qaýip saqtalsa, munaı baǵasy qaqtyǵys bastalǵannan beri tirkelgen kórsetkishterden (Brent shamamen $120 bolǵan) joǵary kóterilýi múmkin.
Qyzyl teńizdegi keme qatynasyna tóngen jańa qaýip táýligine 5 mln barelge deıingi munaı jetkiziliminiń úzilýine jáne Parsy shyǵanaǵy elderiniń Ormýz buǵazyn aınalyp ótetin negizgi eksporttyq baǵytyna áser etýi múmkin, dep habarlady MST Marquee kompanıasynan Sol Kavonık, dep atap ótti Reuters.
AQSh áskeri 22 shildede AQSh prezıdenti Donald Tramptyń buıryǵymen Iranǵa qarsy jańa soqqylar serıasyn jasaǵanyn habarlady. Sonymen qatar, Qyzyl teńizdegi jaǵdaıdyń jańadan órshýine deıin Tramp Iran Ormýz buǵazynda kemege oq jaýdyrǵan saıyn bir ırandyq kópir nemese elektr stansıasyn joıýmen qorqytqan.
Qazaqstan búdjetiniń bazalyq senarıinde Brent markaly munaıdyń baǵasy barreline $60 dep belgilengen. Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov naýryz aıynda munaı baǵasy $80 shamasynda saqtalatynyn atap ótken, biraq $100 bolǵan jaǵdaıda Qazaqstan Ulttyq qor men búdjetke qosymsha $20 mlrd ala alady, bul eki munaı óńdeý zaýytynyń nemese bir AES-tiń qunymen salystyrmaly (aldyn ala baǵasy – $15 mlrd).