Nıgerıada keler jylǵy qańtarda ótetin prezıdenttik saılaý naýqany sársenbide resmı túrde bastaldy. Qazirgi prezıdent Bola Tınýbý qaıta saılanýǵa úmitker, al opozısıa birtutas emes. Afrıkadaǵy eń halyq kóp memlekette saılaý ekonomıkalyq jáne qaýipsizdik daǵdarystary aıasynda ótedi, bul saılaýshylardyń Tınýbý úkimetine narazylyǵyn týdyryp otyr. Prezıdenttik daýys berý qańtardyń 16-syna josparlanǵan, parlamenttik saılaýmen qatar ótedi, al gýbernatorlyq saılaý aqpannyń 6-synda ótedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Tınýbýǵa 18 opozısıalyq úmitker qarsy tur, biraq sarapshylar úsh adamnyń básekesi bolady dep boljaıdy. Olardyń qatarynda 2023 jyly ony jeńe almaǵan eki negizgi qarsylasy bar: Afrıkalyq demokratıalyq kongresten burynǵy vıse-prezıdent Atıký Abýbakar jáne Nıgerıa demokratıalyq kongresinen burynǵy gýbernator Pıter Obı. Obı óziniń jastar arasyndaǵy tanymaldylyǵymen sońǵy saılaýda kútpegen nátıje kórsetken edi. Tarıhı turǵydan alǵanda, Nıgerıadaǵy prezıdenttik saılaýda birneshe iri opozısıalyq úmitker bolǵan kezde bıleýshi partıanyń jeńý múmkindigi joǵary bolady.
Tınýbý jastar arasynda tanymal emes. Ol 2023 jyly prezıdent bolyp saılanǵanda, azamattarǵa demokratıalyq jetistikter ákelemin dep ýáde bergen edi. Alaıda synshylar onyń úmitti aqtamaǵanyn aıtady. Onyń iri ekonomıkalyq reformalary men olardyń nashar júzege asyrylýy baǵanyń ósýine ákelip, eldegi eń aýyr ekonomıkalyq qıyndyqtardy týdyrdy. Osyǵan qaramastan, sarapshylar opozısıanyń bólinýi Tınýbýǵa 2023 jylǵydaı jeńiske jetý múmkindigin arttyrady dep esepteıdi. Sol jyly ol birneshe iri opozısıalyq úmitkerdi jeńgenimen, saılanǵan prezıdentter arasyndaǵy eń tómen daýys paıyzyn jınady, bul onyń tanymaldylyǵynyń tómendigin kórsetti.
2025 jyly Atıký men Obı bastaǵan opozısıalyq koalısıa qurylǵan edi, biraq ol iske aspaı qulady. «Saılaýshylar úkimettiń ınflásıa, qaýipsizdik jáne jumyssyzdyq máselelerin sheshýine óte narazy, biraq bılikke qarsy daýystar bólingendikten, prezıdenttiń múmkindigi joǵary», — deıdi SBM Intelligence kompanıasynyń seriktesi Ikemesıt Effıong.
Prezıdent óz bazasyn nyǵaıtty. Ol burynǵy opozısıalyq tulǵalardyń óz partıasyna ótýi arqyly qoldaýyn kúsheıtti. Qazir Nıgerıanyń 36 gýbernatorynyń 31-i onyń bıleýshi partıasynyń músheleri. Bul jaǵdaı birpartıalyq memleket qaýpin týdyrdy, biraq úkimet bul aıyptaýlardy joqqa shyǵardy. Sarapshylardyń pikirinshe, gýbernatorlardyń aýysýy Tınýbýǵa tıimdi bolýy múmkin, óıtkeni olar jergilikti saılaý komısıalaryna yqpal ete alady.
Tınýbý ákimshiliginiń basynda ekonomıkalyq reformalar jasady. 2023 jyly qyzmetke kiriskende ol ondaǵan jyldar boıy qoldanylǵan janarmaı sýbsıdıasyn alyp tastady, keıin ulttyq valúta naıranyń baǵamyn erkin qalqymaly rejımge aýystyrdy, bul onyń qunsyzdanýyna ákeldi. Bul batyl reformalar, Tınýbý úkimetiniń aıtýynsha, ekonomıkany qutqaryp, memleketke qosymsha qarajat ákeldi, biraq ınflásıanyń ósýine sebep boldy.
Nıgerıadaǵy qaýipsizdik máseleleri de jalǵasýda: jappaı urlaý men óltirýler kóbeıip, zorlyq-zombylyq buryn tynysh bolǵan aımaqtarǵa da tarady. «Jaǵdaı qanshalyqty nashar bolsa da, Tınýbý báribir jeńedi, óıtkeni olar birikpeıdi», — deıdi Abýdja turǵyny Djýlıet Ona, opozısıalyq úmitkerlerdiń birtutas maıdan qura almaýyn aıtyp.